Жаҳон энергия бозоридаги вазият кутилмаган бурилишлар билан давом этмоқда. АҚШ маъмурияти Россия нефти ва нефть маҳсулотлари савдоси бўйича жорий этилган истиснолар муддатини узайтиришга қарор қилди. Zamin.uz халқаро нашрлар маълумотларига таяниб, ушбу қарорнинг сабаблари ва оқибатларини таҳлил қилади.
Лицензия муддати 16 майгача узайтирилди
Reuters агентлигининг хабар беришича, Вашингтон танкерларга юклаб бўлинган Россия хом ашёсини сотиш бўйича рухсатнома муддатини 16 майгача узайтиришга қарор қилди. Қизиғи шундаки, бундан сал аввал АҚШ Молия вазири Скотт Бессент бундай имтиёзлар бошқа берилмаслигини қатъий таъкидлаган эди. Бироқ бозордаги вазият Оқ уйни ўз позициясини қайта кўриб чиқишга мажбур қилган кўринади.
Нефть нархи ва Эрон омили
Эслатиб ўтамиз, Россия нефти учун биринчи енгилликлар шу йилнинг 13 мартида берилган эди. Бунга Яқин Шарқда, хусусан, Эронда бошланган қуролли тўқнашувлар оқибатида энергия ташувчилар нархининг кескин кўтарилиши сабаб бўлган. Ўшанда Бессент бу чорани «вақтинчалик ва тор доирадаги тадбир» деб атаб, Москва бундан катта фойда кўрмаслигини айтганди.
Миллиардлаб долларлик фойда: ХЭА ва NYT таҳлили
Аммо рақамлар бошқача манзарани кўрсатмоқда. The New York Times нашрининг ёзишича, санкцияларнинг юмшатилиши натижасида Россия нефть савдосидан ҳар куни қўшимча 100 миллион доллардан ортиқ маблағ топмоқда.
Халқаро энергетика агентлиги (ХЭА) маълумотлари эса янада ҳайратланарли:
Февраль ойи: Тушумлар пастроқ бўлган.
Март ойи: Нефть экспортидан тушган даромад қарийб икки баравар ошиб, 19 миллиард долларга етган.
«Соя флоти» ва Трамп маъмуриятининг режаси
Дональд Трамп маъмурияти санкцияларни юмшатиш орқали жаҳон бозоридаги нефть нархларини мувозанатлаштиришни (пасайтиришни) кўзлаган эди. Бироқ кутилган натижага эришилмади. Бунинг асосий сабаби сифатида Россиянинг «соя флоти» кўрсатилмоқда. Россия нефтининг катта қисми халқаро чекловларни четлаб ўтиб, махсус танкерларда ташилаётгани бозордаги расмий нарх механизми ишлашига тўсқинлик қилмоқда.
Азиз муштарийлар, сизнингча, АҚШнинг бу қарори жаҳон бозорида бензин ва ёқилғи нархлари тушишига ёрдам берадими? Ёки бу шунчаки вақтинчалик сиёсий манёврми?
Дунё иқтисодиёти ва энергетика бозоридаги энг муҳим янгиликларни Zamin.uz сайтида кузатиб боринг.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
