АҚШ маъмурияти Эрон билан можарода Вашингтонни қўллаб-қувватламаган НАТО давлатлари рўйхатини тузиб, уларга нисбатан чоралар кўриш имкониятларини кўриб чиқмоқда. Бу ҳақда Politico нашри манбаларга таяниб хабар берди.
Маълумотларга кўра, Оқ уй “яхши” ва “ёмон” иттифоқчиларни ажратиб кўрсатадиган махсус ҳужжат тайёрлаган. Унда НАТО аъзоларининг ташкилот фаолиятига қўшган ҳиссаси таҳлил қилиниб, улар турли даражаларга ажратилган. Ушбу ҳужжат алянс бош котиби Марк Руттейнинг 8–12 апрель кунлари Вашингтонга ташрифи арафасида ишлаб чиқилган.
Манбаларнинг билдиришича, ҳужжат тафсилотлари ошкор этилмаяпти, бироқ эҳтимолий чоралар қаторида НАТОни молиялаштиришни қисқартириш, Европадаги АҚШ ҳарбий контингентини камайтириш ёки қайта жойлаштириш каби вариантлар кўриб чиқилмоқда. Шунингдек, қўшма ҳарбий машғулотларни тўхтатиш, қурол савдосини қисқартириш каби чоралар ҳам муҳокама қилинаётгани айтилмоқда.
Бу ташаббус илк бор 2025 йил декабрида АҚШ мудофаа вазири Пит Хегсет томонидан тилга олинган. Унга кўра, фаол ва содиқ иттифоқчилар имтиёзларга эга бўлса, мажбуриятларини бажармаган давлатлар салбий оқибатларга дуч келади.
АҚШ президенти Доналд Трамп эса аввалроқ НАТО доирасидаги сиёсатни “жиддий қайта кўриб чиқиш” ниятини билдирган. У айрим иттифоқчиларнинг Эрон билан боғлиқ вазиятда АҚШни қўллаб-қувватламаганидан норози эканини очиқ айтган.
Таҳлилчиларга кўра, сўнгги пайтларда АҚШ ва НАТО ўртасидаги келишмовчиликлар кучайиб бормоқда. Хусусан, Гренландия масаласи ва Европа давлатларининг ҳарбий ёрдам бўйича позицияси Вашингтоннинг кескин норозилигига сабаб бўлган. Ҳатто Трамп айрим учрашувларда АҚШ НАТОдаги ролини қайта кўриб чиқиш зарурлигини ҳам таъкидлаган.
Мутахассислар фикрича, бундай “қора рўйхат”нинг пайдо бўлиши алянс ичидаги бирликка жиддий таъсир кўрсатиши ва трансатлантик муносабатларда янги кескинликларга олиб келиши мумкин.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
