АҚШда инсон ҳуқуқлари ва суд тизимида катта баҳсларга сабаб бўлган муҳим сиёсий ўзгариш юз берди. Жо Байден даврида федерал даражадаги қатлларга қўйилган тақиқ расман ўз кучини йўқотди. Zamin.uz Адлия вазирлигининг ушбу шов-шувли қарори ва унинг ортидан келадиган ўзгаришлар тафсилотлари билан таништиради.
Адлия вазирлигининг қатъий қарори
24 апрель, жума куни АҚШ Адлия вазирлиги федерал қатлларга қўйилган мораторий бекор қилинганини эълон қилди. Идора берган баёнотга кўра, ҳукумат қонуний кучга кирган ўлим ҳукмларини ижро этиш мажбуриятини қайта тиклаган. Бу қарор барча апелляция босқичларидан ўтган маҳкумлар учун жазо муқаррарлигини англатади.
Янги тартибга кўра, қуйидаги ўзгаришлар жорий этилмоқда:
Дональд Трампнинг биринчи муддатида қўлланган заҳарли инъекция протоколи қайта тикланди;
Қатл қилиш усуллари рўйхатига отиб ўлдириш (расстрел) каби қўшимча вариантлар киритилди;
Ўлим жазосига оид ишларни кўриб чиқиш жараёни максимал даражада тезлаштирилди.
Танқид ва янги сиёсат
АҚШ бош прокурори вазифасини бажарувчи Тодд Бланш Байден маъмуриятини кескин танқид қилиб, олий жазодан воз кечишни «халқни ҳимоя қилиш бўйича бурчни бажармаслик» деб атади. Унинг таъкидлашича, президент Трамп раҳбарлигида Адлия вазирлиги яна қонун ижросини қатъий таъминлаш ва жиноят қурбонларини қўллаб-қувватлаш йўлига қайтмоқда.
Эслатиб ўтамиз, 2025 йил январида Дональд Трамп федерал даражада ўлим жазосини тиклаш ҳақидаги фармонни имзолаган ва штатларни керакли тиббий препаратлар билан таъминлаш бўйича топшириқ берган эди.
15 йил ичида илк бор: Отиб ўлдириш ҳукми ижро этилди
Мазкур ўзгаришларнинг амалий ифодаси сифатида 2025 йил 7 март куни АҚШда сўнгги 15 йил ичида биринчи марта маҳкум отиб ўлдирилди. 67 ёшли Брэд Кит Сигмон 2001 йилда содир этган ваҳшиёна қотиллиги (собиқ севгилисининг ота-онасини бейсбол битаси билан ўлдирган) учун жавоб берди.
Қизиғи шундаки, Сигмоннинг ўзи электр стули ёки инъекциядан кўра отиб ўлдирилишни афзал кўрган. Гувоҳларнинг сўзларига кўра, ҳукм махсус хонада ижро этилган: ижрочилар девордаги тирқишлар орқали ўқ узган, бу эса уларни маҳкум ва гувоҳлар учун кўринмас қилган.
Азиз муштарийлар, сизнингча, ўлим жазосининг қайта тикланиши АҚШда жиноятчиликнинг камайишига хизмат қиладими? Отиб ўлдириш каби усулларнинг қўлланилишига қандай қарайсиз?
Дунё сиёсати ва қонунчилигидаги энг муҳим янгиликларни Zamin.uz сайтида кузатишда давом этинг.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
