Жаҳон сиёсий саҳнасида ва халқаро ҳуқуқ майдонида Исроил раҳбарияти билан боғлиқ навбатдаги шов-шувли хабарлар тарқалди. Халқаро жиноят суди (ХЖС) бош прокурори Карим Хон Исроил ҳукуматининг бир қатор юқори мартабали мутасаддиларини ҳибсга олиш бўйича сўров киритгани ҳақидаги маълумотлар ОАВ эътиборини тортди.
Кимларга қарши ордер сўралгани айтилмоқда?
Нуфузли Haaretz нашрининг дипломатик манбаларга таяниб ёзишича, бу гал гап Исроил молия вазири Безалель Смотрич ҳамда Миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир ҳақида бормоқда. Бундан ташқари, яна уч нафар масъул шахс — Кўчириш масалалари бўйича вазир Орит Строк ҳамда икки нафар юқори унвонли ҳарбий амалдорга нисбатан ҳам шундай чора кўрилиши кутилаётгани баён этилган.
Айбловлар нима билан боғлиқ?
ХЖС томонидан олиб борилаётган суриштирув ишларининг марказида асосан қуйидаги жиддий масалалар турибди:
Посёлкалар сиёсати: Иордан дарёсининг Ғарбий соҳилида яҳудий турар жойларини ноқонуний кенгайтириш;
Кўчманчилар зўравонлиги: Маҳаллий аҳолига нисбатан куч ишлатиш ҳолатлари;
Демаркация: Босиб олинган ҳудудларга аҳолини тизимли равишда кўчириш.
Халқаро ҳуқуқ нормаларига кўра, бу каби ҳаракатлар инсониятга қарши жиноят ҳамда уруш жиноятлари сифатида таснифланиши мумкин. Эслатиб ўтамиз, мазкур суд идораси 2024 йилнинг ноябрь ойида Исроил Бош вазири Беньямин Нетаняху ва собиқ мудофаа вазири Йоав Галантни Ғазодаги ҳарбий ҳаракатлар пайтидаги эҳтимолий жиноятлари учун ҳибсга олишга ордер берган эди. Янги сўровлар ўша жараённинг мантиқий давоми сифатида кўрилаётганди.
Махфийлик тактикаси ва кутилмаган баёнот
Тель-Авив университетининг халқаро ҳуқуқ бўйича профессори Элиав Либлихнинг тушунтиришича, Рим статути қоидаларига биноан суд гумонланувчиларни олдиндан огоҳлантиришга мажбур эмас. Аксинча, ҳужжатларни махфий сақлаш айбланувчиларни хорижга чиққанда қўлга олиш имкониятини сезиларли даражада оширади. Аслида, машҳур The Wall Street Journal нашри ҳам ҳали 2025 йилнинг май ойидаёқ Карим Хон айнан Смотрич ва Бен-Гвирга қарши иш ҳужжатларини ҳозирлаётгани ҳақида ёзиб чиққанди.
Бироқ, дунё матбуотида ушбу "янги ордерлар" ҳақида хабарлар урчиб кетгач, Халқаро жиноят суди расмий муносабат билдиришга мажбур бўлди. Суд матбуот котиби Ориан Майе баёнот бериб, Исроил ОАВларида тарқалаётган маълумотлар ҳақиқатга тўғри келмаслигини уқтирди. Унинг сўзларига кўра, ҳозирги пайтда Фаластин иши доирасида Исроил расмийларига нисбатан ҳеч қандай янги ҳибс ордерлари чиқарилмаган.
Сизнингча, халқаро суд органларининг қарорлари Яқин Шарқдаги сиёсий вазиятнинг тинчланишига таъсир кўрсата оладими?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
