«Ойда янги улкан кратер»: Falcon 9 ракетаси кутилмаганда Ойга қулаб тушди
АҚШнинг Falcon 9 ракетасининг юқори босқичи 2026 йил 5 август куни Ой юзасига назорациз қулаб, диаметри 18 метрдан ортиқ ва чуқурлиги тахминан 3 метр бўлган кратер ҳосил қилди. Тўқнашувни биринчи бўлиб Жанубий Кореянинг Данури орбитал аппарати қайд этди, NASAнинг Лунар Реконнаиссансе Орбитер (ЛРО) зонди эса 11 ва 12 август кунлари ҳодиса жойининг аниқ тасвирларини олди.
Коинотда хавфсизлик ва фазовий чиқиндилар муаммосини яна кун тартибига олиб чиққан ҳодиса юз берди. АҚШнинг Falcon 9 ракетасининг юқори босқичи Ой юзасига назоратсиз тарзда қулаб, кучли зарба оқибатида янги кратер ҳосил қилди. Ушбу ноёб тўқнашув оқибатларини коинот аппаратлари қандай суратга олди ва бу фазовий миссиялар учун қандай хавф туғдирмоқда?
Кутилмаган зарба ва янги пайдо бўлган кратер
Falcon 9 ракетаси ўтган йилнинг январь ойида Ойга экспериментал ускуналар ва иккита қўниш модулини олиб чиққан эди. Вазифа бажарилгач, ракетанинг юқори қисми очиқ орбитада қолган. Олимлар унинг эртами-кечми Ой билан тўқнашишини кутган бўлса-да, 2026 йил 5 август кунги қулаш тўлиқ назоратсиз ва режадан ташқари тарзда содир бўлди.
Орадан бир ҳафта ўтиб, 11 ва 12 август кунлари NASA’нинг Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) аппарати тўқнашув нуқтаси устидан учиб ўтиб, янги ҳосил бўлган кратерни юқори аниқликда суратга олишга муваффақ бўлди.
Ойдаги Falcon 9 тўқнашуви тафсилотлари
Кўрсаткич | Ҳодиса параметрлари ва тафсилотлар |
Ҳодиса содир бўлган сана | 2026 йил 5 август (назоратсиз тўқнашув) |
Пайдо бўлган кратер ўлчами | Диаметри 18 метрдан ортиқ, чуқурлиги тахминан 3 метр |
Биринчи қайд этган аппарат | Жанубий Кореянинг Danuri орбитал аппарати |
Аниқ тасвирларни олган қурилма | NASA’нинг Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) зонди |
Кратер тузилиши | Чуқур қатламлардан отилиб чиққан оч рангли янги жинслар ва тупроқ |
Тарихий мақоми | Ракета бўлакларининг Ойга тасодифий урилиши бўйича тарихдаги иккинчи ҳолат |
Ой юзасидаги иккинчи тасодифий ҳалокат ва космик хавф
NBC News маълумотларига кўра, бу инсоният тарихида ракета қолдиқларининг Ой юзаси билан тасодифан тўқнаш келиши қайд этилган иккинчи ҳодисадир. Бундан олдин, 2022 йилда Хитой ракетасининг юқори босқичи деб тахмин қилинган парча Ойнинг орқа томонига қулаган, бироқ расмий Пекин бунга алоқадорлигини рад этган эди.
Мутахассисларнинг огоҳлантиришича, орбитада қолиб кетган оғир ракета бўлаклари ва бошқарувсиз космик чиқиндилар келгусида Ойга юбориладиган илмий экспедициялар, хусусий қўниш аппаратлари ҳамда келажакдаги базалар хавфсизлиги учун жиддий таҳдид туғдирмоқда.
Сизнингча, коинот агентликлари ва хусусий компаниялар фазовий чиқиндиларнинг Ойга назоратсиз қулашини тўхтатиш учун жавобгарликка тортилиши керакми?
Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда ёзиб қолдиринг ва илм-фан ҳамда коинот янгиликларига қизиқувчи дўстларингизга ушбу муҳим хабарни улашинг!
Изоҳлар 0
…