Олимлар ўз юлдузига тескари йўналишда айланадиган сайёрани топди

Астрономлар ўз юлдузининг айланиш йўналишига қарама-қарши ҳаракатланадиган, Нептун катталигидаги ноодатий экзосайёрани аниқлади. GJ 3090 b деб номланган ушбу объектнинг кашфиёти сайёра тизимларининг қандай шаклланиши ҳақидаги тасаввурларни қайта кўриб чиқишга сабаб бўлиши мумкин.

Халқаро тадқиқотчилар гуруҳи сайёрани юқори аниқликдаги спектрограф ёрдамида аниқлаган. Кузатувлар GJ 3090 b ретроград орбитага эга эканини кўрсатган. Унинг орбитал ўқи тахминан 136 даражага қиялашган. Шу сабабли сайёра ўз юлдузининг айланишига тескари йўналишда ҳаракатланади.

Бундай ҳолат кичик ва нисбатан совуқ юлдузлар атрофида аввал кузатилмаган ҳодисалардан бири ҳисобланади. Одатда сайёралар ўз юлдузини ҳосил қилган газ ва чанг дискидан пайдо бўлади. Шу сабабли улар аксарият ҳолларда юлдузнинг айланиш йўналишига мос равишда ҳаракатланади.

Олимлар GJ 3090 b нега бундай ноодатий орбитага эга бўлиб қолганини аниқлаш учун тизимни батафсил ўрганган. Тадқиқотчилар дастлаб сайёранинг ҳаракат йўналишини ўзгартирган бошқа йирик осмон жисми бўлиши мумкинлигини тахмин қилган. Бироқ кузатувлар давомида бундай объект аниқланмаган.

Шундан сўнг олимлар яна бир эҳтимолни илгари сурган. Уларнинг фикрича, сайёра тизими шаклланаётган дастлабки даврда ташқи фазодан бошқа газ ва чанг диски тортиб олинган бўлиши мумкин. Кейинчалик ушбу дискдаги моддалар сайёранинг орбитасига таъсир кўрсатиб, унинг ҳаракат йўналишини ўзгартирган бўлиши эҳтимолдан холи эмас.

Тадқиқотчилар GJ 3090 b тизимини кузатишда давом этишни режалаштирмоқда. Улар бундай ретроград орбиталар қизил миттилар атрофида қанчалик кенг тарқалганини ҳамда ташқи муҳит ёш сайёра тизимларининг шаклланишига қандай таъсир кўрсатишини аниқлашга умид қилмоқда.