Олмаотада яна кучли ер силкиниши: Эпицентр шаҳардан бор-йўғи 8 км масофада!

Қозоғистоннинг энг йирик мегаполиси Олмаота шаҳрида навбатдаги кучли ер силкиниши қайд этилди. Қозоғистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг (ФВВ) расмий маълумотларига кўра, зилзила эпицентри шаҳарнинг жануби-ғарбий қисмидан атиги 8 километр масофада жойлашган бўлиб, ер ости силкинишлари мегаполис аҳолиси ва ёндош аҳоли пунктларида яққол сезилган.

Ҳисоб-китобларга биноан, шаҳарнинг ўзида зилзила кучи 3–4 баллни ташкил қилган. Шаҳар атрофидаги Қорасой тумани (Қаскелен), Боралдай ҳамда Ўтеген-Ботир қишлоқларида ҳам 2–3 баллик силкинишлар кузатилган. Эпицентрнинг аҳоли яшайдиган нуқталарга ҳаддан ташқари яқинлиги туфайли ер ости силкинишлари шаҳарликлар орасида яна хавотир ва шов-шувларга сабаб бўлди.

«8 км яқинликдаги эпицентр, 4 баллик силкиниш ва шаҳар атрофи»: Зилзиланинг 5 та асосий нуқтаси

Қозоғистон ФВВ тарқатган шошилинч сейсмологик ҳисобот бўйича энг муҳим расмий далиллар:

• Эпицентр шаҳарга жуда яқин бўлди: Ер ости силкинишининг асосий ўчоғи Олмаота шаҳридан бор-йўғи 8 км жануби-ғарбда қайд этилди;

• Мегаполис марказида 3–4 балл: Шаҳар ҳудудида силкиниш интенсивлиги 3–4 баллгача етган ҳолда яққол сезилган;

• Қаскелен ва Боралдайда 2–3 балл: Шаҳар атрофидаги аҳоли пунктлари, жумладан Қорасой (18 км) ва Боралдайда (19 км) куч 2–3 балл бўлган;

• Ўтеген-Ботирда 2 балл қайд этилди: Эпицентрдан 28 км узоқликдаги мазкур қишлоқда ҳам енгил силкинишлар аниқланган;

• Сейсмик фаоллик давом этмоқда: Олмаота тоғ тизмалари яқинида ер қаърининг тебраниши мутахассисларнинг кучайтирилган назоратида қолмоқда.

Олмаота ва ёндош ҳудудлардаги ер силкиниши параметрлари таснифи

Қозоғистон ФВВ берган ҳисоб-китоб кўрсаткичлари жадвали:

Сейсмология ва хавфсизлик экспертизаси: Нега Олмаотадаги силкинишлар минтақани ҳушёр торттиради?

Сейсмологлар, геофизиклар ва фавқулодда вазиятлар бўйича мутахассисларнинг хулосалари:

• «Тян-Шан тоғ тизмаларининг тектоник ҳаракати»: Олмаота шаҳри сейсмик жиҳатдан Марказий Осиёдаги энг хавфли ҳудудлардан бирида — ёш тоғ жинсларининг тўқнашув нуқтасида жойлашган; эпицентрнинг шаҳар чегарасидан бор-йўғи 8 км масофада юз бериши ҳатто 3–4 баллик силкинишлар ҳам аҳоли томонидан кескин ва ваҳимали тарзда қабул қилинишига олиб келади;

• Қўшни ҳудудлар ва Ўзбекистон учун чақириқ: Олмаотадаги сейсмик тўлқинлар минтақавий тектоник ёриқларнинг фаоллигидан далолат беради; гарчи ушбу куч Ўзбекистон ҳудудига тўғридан-тўғри хавф солмаса-да, Тошкент ва Фарғона водийси каби чегарадош сейсмофаол зоналар мутасаддиларини доимий равишда сейсмик мониторингни кучайтиришга ундайди;

• Турар жой инфратузилмаси ва бинолар чидамлилиги: Мунтазам такрорланаётган бундай кичик ва ўрта балли силкинишлар Олмаота шаҳридаги янги қурилаётган ҳамда эски кўп қаватли уйларнинг зилзилабардошлигини мунтазам назорат қилиш ва фавқулодда хатти-ҳаракат қоидаларини аҳолига тинимсиз эслатиб туришни талаб этмоқда.

Сиз яшайдиган ҳудудда ҳам баъзан ер силкинишлари сезилиб турадими? Сизнингча, кўп қаватли уйлар ва жамоат биноларининг зилзилабардошлиги бўйича назорат чораларини қандай қилиб янада кучайтириш керак? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва қўшни республикадаги ушбу шошилинч табиий ҳодиса таҳлилини барча яқинларингиз билан баҳам кўринг!