Лондон мэридан шов-шувли баёнот: Британия референдумсиз Европа Иттифоқига қайтиши керак

Буюк Британия сиёсий доираларида Brexit оқибатларини бекор қилиш ва қитъа билан интеграцияни қайта тиклаш бўйича кутилмаган кескин ташаббус илгари сурилди. Лондон шаҳри мэри Содиқ Хон Ливерпуль шаҳрида ўтказилган Лейбористлар партиясининг йиллик конференциясида чиқиш қилиб, мамлакат зудлик билан Европа Иттифоқига қайтиши шартлигини ва бунинг учун янги умумхалқ референдумини ўтказиш шарт эмаслигини таъкидлади.

Британиянинг нуфузли The Independent нашри хабарига кўра, пойтахт мэри бош вазир Энди Бёрнҳамга юзланиб, савдо тўсиқларини камайтириш учун ҳозироқ ЕИ Божхона иттифоқига қайтиш, кейинчалик ассоциациялашган аъзолик мақомини олиш ҳамда Ягона Европа бозори шартларини қабул қилиш бўйича аниқ йўл харитасини таклиф этди. Хон ушбу стратегик режани навбатдаги сайловолди дастурига киритишни талаб қилди. Ушбу чақириқ 24 август куни бош вазир Бёрнҳамнинг Еврокенгаш раҳбари Антониу Кошта билан муносабатларни кескин яхшилаш ва йил охиригача Буюк Британия — ЕИ саммитини ўтказиш бўйича келишуви фонида янгради.

«Референдумсиз қайтиш, Божхона иттифоқи ва Хоннинг режаси»: Баёнотнинг 5 та асосий нуқтаси

Содиқ Хоннинг Ливерпулдаги шов-шувли ташаббуси бўйича энг муҳим расмий далиллар:

• Янги референдумга ҳожат йўқ: Лондон мэри Британияни Европа Иттифоқига қайтариш жараёнини умумхалқ овоз беришисиз амалга оширишни таклиф қилди;

• Божхона иттифоқига зудлик билан қайтиш: Савдо-сотиқдаги бюрократик тўсиқлар ва иқтисодий зарарни камайтириш учун биринчи навбатда ЕИ божхона тизимига кириш зарурлиги айтилди;

• Ягона бозор ва ассоциациялашган аъзолик: Режанинг иккинчи босқичида Британияга ЕИ билан ассоциация мақомини олиш ва Европанинг умумий бозорига қайтиш таклиф қилинди;

• Лейбористларнинг сайловолди манифести: Содиқ Хон бош вазир Энди Бёрнҳамни мазкур бандни партиянинг навбатдаги расмий дастурига киритишга чақирди;

• Йил охиригача Буюк Британия — ЕИ саммити: Август ойида бош вазир ва Еврокенгаш раҳбари Антониу Кошта ўртасида келишилган саммит икки томонлама муносабатларни тиклаш майдонига айланиши кутилмоқда.

Содиқ Хон таклиф қилган Британиянинг ЕИга қайтиш босқичлари таснифи

Лондон мэрияси ва Британия ҳукумати олдида турган эҳтимолий интеграция механизмлари:

Халқаро сиёсат ва геоиқтисодиёт экспертизаси: Нега Британия элитаси Brexit’дан чекинмоқда?

Европа сиёсатшунослари, Британия иқтисодчилари ва халқаро таҳлилчиларнинг хулосалари:

• «Brexit келтирган иқтисодий жароҳатлар»: Британия Европа Иттифоқидан чиққанидан сўнг инфляция, ишчи кучи танқислиги, логистика харажатларининг кескин ошиши ва Лондон молия маркази мавқеининг сусайишига дуч келди; Содиқ Хоннинг позицияси шунчаки сиёсий баёнот эмас, балки бизнес ҳамжамияти ва шаҳар маъмуриятлари дуч келаётган реал инқирознинг очиқ ифодасидир;

• «Референдум тузоғидан қочиш мантиғи»: Мэрнинг янги референдум ўтказмаслик ҳақидаги таклифи ўта ҳисоб-китобли қадам саналади; 2016 йилги референдум Британия жамиятини икки курашувчи лагерга бўлиб юборган эди; шу боис Хон бу масалани парламент ва сайловлар орқали ҳал этиб, янги ички сиёсий беқарорликдан қочишни мақсад қилган;

• Энди Бёрнҳам ва лейбористлар учун синов: Бош вазир Антониу Кошта билан муносабатларни яхшилашга интилаётган бўлса-да, партия ичида тўлиқ ЕИга қайтишга нисбатан турли қарашлар сақланиб қолмоқда; Брюссель ҳам Лондоннинг «фақат фойдали жиҳатларни танлаб олиш» (cherry-picking) сиёсатига рози бўлмайди — тўлиқ бозорга қайтиш чегаралар ва молиявий бадаллар бўйича жиддий ён беришларни талаб этади.

Сизнингча, Буюк Британиянинг Европа Иттифоқига референдумсиз қайтиши демократик тамойилларга мос келадими ёки бундай тақдирий қарорни фақат халқ овоз бериш йўли билан қабул қилиши шартми? Британиянинг қайтиши кучли инқирозни бошдан кечираётган Европа иқтисодиётига қандай наф келтириши мумкин? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва глобал геосиёсатдаги ушбу катта бурилиш таҳлилини барча қизиқувчилар билан баҳам кўринг!