АҚШ Украинага 2,1 миллиард долларлик Patriot ракеталарини сотишни маъқуллади

АҚШ Давлат департаменти Украинага «Patriot» зенит-ракета мажмуалари учун энг замонавий PAC-3 MSE ракеталарини эҳтимолий сотиш бўйича йирик келишувни расман маъқуллади. Мазкур шартноманинг умумий тахминий қиймати 2,1 миллиард долларни ташкил этади.

Келишувнинг энг муҳим жиҳатларидан бири шундаки, қурол-яроғ сотуви АҚШ давлат бюджети ҳисобидан эмас, балки халқаро шериклар томонидан ажратилган грант ва кредит маблағлари эвазига тўлиқ қопланади.

Келишув пакети ва молиялаштириш манбалари

Давлат департаменти тарқатган расмий маълумотларга кўра, савдо чет эл ҳарбий таъминоти (FMS) дастури доирасида амалга оширилади:

• Буюртма таркиби: Украина томони тахминан 500 та PATRIOT PAC-3 ракетаси, улар учун эҳтиёт қисмлар ва тегишли дастурий таъминот пакетини харид қилиш бўйича расмий сўров юборган;

• Энг сўнгги модификация: CNN нашрининг қайд этишича, гап ҳозирда қуролланишда мавжуд бўлган энг кучли ва замонавий PAC-3 MSE ракета модификацияси ҳақида бормоқда;

• Тўлов манбалари: Келишув қиймати (2,1 млрд доллар) Канада, Германия ва Норвегия томонидан JUMPSTART дастури доирасида тақдим этилган маблағлар ҳамда Европа Иттифоқи кредити ҳисобидан таъминланадиган Украина миллий маблағлари эвазига тўланади. АҚШ бюджетидан бунга ҳеч қандай маблағ сарфланмайди.

Маҳаллий ишлаб чиқариш ва лицензия масаласи нима бўлди?

Ракеталарни Украинанинг ўз ҳудудида ишлаб чиқариш бўйича аввал илгари сурилган режалар тўхтатилган:

• Трампнинг ташаббуси: 2026 йилнинг ёзида АҚШ президенти Дональд Трамп Украинага Patriot ракеталарини ўз ҳудудида ишлаб чиқариш бўйича махсус лицензия бериш имкониятини кун тартибига олиб чиққан эди;

• Рубио ва Оқ уй позицияси: Бироқ сентябрь ойи бошида АҚШ Давлат котиби Марко Рубио бундай лицензия бериш мураккаб технологик жараён эканини ҳамда яқин келажакда Украинанинг хавфсизлик муаммоларини тезкор ҳал қилолмаслигини таъкидлади. Шундан сўнг ишлаб чиқаришни кўчириш муҳокамаси ёпилган;

• Етказиб бериш муддати: Ҳозирча Давлат департаменти ушбу 500 та ракетанинг аниқ қачон ва қайси босқичларда топширилиши муддатларини очиқламаган.

Ушбу йирик келишув Украина ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимининг барқарорлигини таъминлаш ва стратегик инфратузилмаларни ҳимоя қилишда муҳим аҳамият касб этиши кутилмоқда.