Қозоғистон “Дўстлик” орқали нефть экспортини қайта тикламоқчи: Москвага сўров юборилди

Қозоғистон стратегик аҳамиятга эга бўлган «Дўстлик» (Дружба) нефть қувури орқали Европага хомашё транзитини қайта тиклашга тўлиқ тайёрлигини маълум қилди. 4 ноябрь куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Қозоғистон Энергетика вазири Ерлан Аккенженов расмий Остона мазкур масала юзасидан Россия Федерацияси томонига расмий таклиф билан чиққанини очиқлади.

Вазирнинг таъкидлашича, нефть узатиш тизимини қайта ишга тушириш бўйича техник база мавжуд бўлиб, эндиги навбат Россия томонининг қарорига боғлиқ.

Тет-а-тет музокаралар ва Москвадан кутилаётган жавоб

Энергетика вазири мурожаат шахсан топширилганини ва жараён дипломатик даражада кузатилаётганини таъкидлади:

• Шахсий сўров: «Расмий сўровни шахсан ўзим тет-а-тет тарзида Россия томонига етказдим. Ҳозирда Қозоғистон томони транзитни қайта тиклаш бўйича шериклардан расмий жавоб кутмоқда», — деди Ерлан Аккенженов;

• Техник тайёргарлик: Вазир Қозоғистон инфратузилмаси нефть оқимини қайта йўналтириш учун барча техник имкониятларга эга эканини алоҳида қайд этди.

Транзит нега тўхтаган эди? Рақамлар ва тарих

Қозоғистон нефтининг ушбу йўналиш орқали Европа бозорларига, хусусан Германияга етказилиши минтақавий энергетика хавфсизлигида муҳим ўрин тутади:

• 2025 йилги натижалар: Ўтган 2025 йил давомида Қозоғистон «Дўстлик» қувури тизими орқали Германияга жами 2,1 миллион тонна нефть жўнатган эди;

• 2026 йилги режалар: Жорий йилда республика ушбу экспорт ҳажмини ошириб, қарийб 3 миллион тоннага етказишни режалаштирган;

• Май ойидаги чеклов: Бироқ 2026 йилнинг май ойидан бошлаб Россия томони «Дўстлик» тизими орқали Қозоғистон хомашёси транзитини тўхтатиб қўйган эди.

Агар Россия томони ижобий жавоб қайтарса, Қозоғистон ўзининг йирик углеводород захираларини Ғарб йўналишида барқарор экспорт қилиш бўйича энг арзон ва самарали логистика йўлакларидан бирини қайта жонлантириши мумкин.