Тинчлик эвазига 51 миллиард доллар: Ҳусийлар Саудия Арабистонига катта шарт қўйди

Яманда ҳокимиятни назорат қилиб келаётган «Ансор Аллоҳ» (ҳусийлар) ҳаракати Саудия Арабистони билан орадаги кўп йиллик ҳарбий ихтилофларга нуқта қўйиш ва тинчлик битимини имзолаш эвазига улкан молиявий ҳамда сиёсий шартларни илгари сурди. Нуфузли The Wall Street Journal (WSJ) нашри эълон қилган маълумотларга кўра, ҳусийлар Ар-Риёддан нақд 51 миллиард доллар миқдорида товон пули талаб қилмоқда.

Шунингдек, молиявий бадалдан ташқари, Саудия расмийларидан Ямандаги ҳокимият балансини тубдан ўзгартириб юборувчи бир қатор геосиёсий ён беришлар ҳам талаб қилинган.

Ҳусийларнинг 3 та бош шарти: Товон пулидан ҳокимият тан олинишигача

«Ансор Аллоҳ» ҳаракати тинчлик келишуви учун қуйидаги асосий талабларни илгари сурган:

• 51 миллиард долларлик товон пули: Ҳусийлар бу улкан маблағни Саудия коалициясининг кўп йиллик авиазарбалари ҳамда иқтисодий қамал оқибатида вайрон бўлган Яман инфратузилмасини қайта тиклаш учун тўланиши шарт бўлган компенсация деб ҳисобламоқда;

• Қонуний куч сифатида расман тан олиш: Ҳаракат Саудия Арабистонидан уларни Яманнинг ягона ва қонуний бошқарув кучи сифатида дипломатик жиҳатдан расман тан олинишини талаб қилган;

• Амалдаги ҳукуматдан воз кечиш: Ҳусийлар Ар-Риёддан БМТ ва халқаро ҳамжамият томонидан тан олинган Яман қонуний ҳукуматига ҳарбий ҳамда молиявий ёрдам беришни бутунлай тўхтатишни шарт қилиб қўйган.

Саудия Арабистонининг муносабати: Валиаҳд шаҳзода хавотирда

Ар-Риёд расмийлари ва шахсан Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон бундай оғир шартларга кўниш ниятида эмас:

• Ҳарбий устунлик шарти: Муҳаммад бин Салмон майдонда яққол ҳарбий устунликка эришмасдан туриб, мағлуб томон мақомида бундай шартларга кўнишни мутлақо истамаяпти;

• Янги таҳдидлар хавфи: Қироллик раҳбариятининг хавотирига кўра, бундай катта маблағнинг берилиши ва сиёсий чекиниш ҳусийларни кучайтириб, уларни келажакда янада кўпроқ пул талаб қилишга ва янги зарбалар беришга ундаши мумкин;

• Аввалги 1 миллиардлик таклиф: Бундан олдинроқ Саудия Арабистони Теҳрон (Эрон) воситачилигида чегара ҳужумларини тўхтатиш учун ҳусийларга 1 миллиард доллар ажратиш таклифини бергани ҳақида маълумотлар тарқалган эди, бироқ бу ҳозирги 51 миллиард долларлик талаб олдида жуда кичик бўлиб чиқди.

Яман атрофидаги мураккаб музокаралар ва Яқин Шарқдаги кескинликнинг кейинги ривожи мазкур талаблар фонида янада хатарли босқичга қадам қўймоқда.