Ўзбекистонда электрон тижорат соҳасида, айниқса хорижий интернет-дўконлар ва маркетплейслар орқали амалга оширилаётган савдо айланмаси устидан назорат кучайтирилиши режалаштирилмоқда. Солиқ қўмитаси электрон тижорат операторларининг товар айланмаси ва транзакциялари ҳақидаги эгасизлантирилган маълумотларни узатиш тартибини тайёрлади.
Бу ҳақда 18 май куни Сенат мажлисида Солиқ қўмитаси раиси маслаҳатчиси Йигитали Нарзиев маълум қилди. Унинг таъкидлашича, мазкур ҳужжат президент фармони ижроси доирасида ишлаб чиқилмоқда ва электрон савдо бозорида шаффофликни оширишга қаратилган.
Янги тартиб тасдиқлангандан сўнг, солиқ органлари электрон тўловлар, товар айланмаси ва транзакциялар ҳақидаги маълумотларни автоматик равишда олиш имкониятига эга бўлади. Бунда хорижий компаниялар номига амалга оширилаётган тўловлар ҳам ҳисобга олинади. Бу эса солиқларни тўғри ҳисоблаш ва электрон тижоратдаги реал айланмани аниқлашга хизмат қилади.
Муҳими, маълумотлар эгасизлантирилган шаклда узатилади. Яъни, асосий мақсад фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотларини эмас, балки савдо айланмаси, операциялар ҳажми ва солиққа тортиш билан боғлиқ кўрсаткичларни таҳлил қилишдан иборат бўлади.
Шунингдек, чет эл юридик шахсларини маркетплейслар орқали товар сотиш жараёнида солиқ ҳисобига қўйиш механизми ҳам режалаштирилмоқда. Бу хорижий интернет-дўконлар Ўзбекистон бозорида фаол савдо қилаётган бўлса, улар ҳам белгиланган тартибда солиқ мажбуриятларини бажариши кераклигини англатади.
Агар хорижий компаниялар солиқ тўлашдан бош тортса ёки белгиланган талабларга амал қилмаса, уларнинг фаолиятини чеклаш механизми ҳам жорий этилиши мумкин. Бу эса маҳаллий ва хорижий бизнес учун тенг рақобат муҳитини шакллантиришга қаратилган қадам сифатида баҳоланмоқда.
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда онлайн савдо тез ривожланмоқда. Маҳаллий маркетплейслар билан бир қаторда хорижий интернет-дўконлар орқали харид қилиш ҳам оммалашган. Шу сабаб давлат органлари ушбу бозорда солиқ интизоми, шаффоф ҳисоб-китоб ва қонуний айланмани таъминлашга алоҳида эътибор қаратмоқда.
Бундай тизим маҳаллий тадбиркорлар учун ҳам муҳим. Чунки агар хорижий сотувчилар солиқ тўламасдан бозорда рақобат қилса, маҳаллий бизнес ноқулай ҳолатга тушиб қолиши мумкин. Янги механизм эса рақобат қоидаларини бир хиллаштиришга ёрдам беради.
Қисқаси, Ўзбекистонда хорижий интернет-дўконлар ва электрон тижорат операторлари айланмаси устидан назорат кучайтирилади. Солиқ органлари транзакциялар бўйича автоматик маълумот олади, хорижий компаниялар эса солиқ ҳисобига қўйилиши мумкин. Онлайн савдо ўсяпти, демак, қоидалар ҳам “офлайн” даврда қолиб кетмаслиги керак.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
