Эркатой қизга уйланиш керакми? Бахтли оиланинг кутилмаган сири

«Дадаси газини босинг, паси бизга маъқул эмас, фақат зўрини олинг!» — баъзан инсоннинг ҳаётини ўзгартириш учун катта бойлик эмас, унга чин дилдан ишонадиган бир инсоннинг гапи кифоя.

«Эркатой қизларга уйланиш керак», деган ҳазиломуз фикр ортида аслида анча чуқур маъно бор. Гап фақат отаси эркалатиб катта қилган, қимматбаҳо совғаларга ўрганган ёки маҳр сифатида катта талаблар қўядиган қизлар ҳақида эмас. Асосий масала — ўз қадрини биладиган, ҳаётдан катта нарсалар кутишдан қўрқмайдиган ва яқин инсонига ҳам ўз имкониятларига ишонишни ўргата оладиган аёл ҳақида.

Албатта, ҳар бир эркатой қиз келажакда турмуш ўртоғини бой қилиб юборади, деб кафолат бериб бўлмайди. Аммо инсонни камситмайдиган, унинг имкониятларига ишонадиган ва қийин пайтда ҳам ёнида турадиган жуфтнинг ҳаётдаги ўрни жуда катта.

Отасининг севимлиси бўлган қиз қандай улғаяди?

Қиз фарзандини меҳр билан тарбиялаган, унинг фикрини тинглаган ва ютуқларидан қувонган ота унда ўз қадрини ҳис қилиш туйғусини шакллантиришга ёрдам бериши мумкин.

Бундай қиз болалигидан ўзини қадрли инсон сифатида ҳис қилиб улғайса, катта бўлганида ҳам муносабатларда ҳурмат, эътибор ва самимиятни қадрлаши мумкин. У ўз фикрини билдиришдан, орзу қилишдан ва келажак учун режалар тузишдан қўрқмаслиги эҳтимол.

Бироқ бу ерда муҳим бир фарқ бор: меҳр кўриб улғайиш бошқалардан ҳамма нарсани талаб қилиш дегани эмас. Ҳақиқий тарбия инсонга фақат ўз қадрини англашни эмас, бошқаларнинг қадрини ҳам ҳурмат қилишни ўргатади.

Шунинг учун ота-онасининг эркаси бўлган қиз ҳақида гап кетганда, унинг қанчалик қиммат совғалар олганидан кўра, меҳр, масъулият ва ўзаро ҳурматни қандай тушуниши муҳимроқ.

«Дадаси, газни босинг!» — муваффақиятга ундайдиган гап

Тасаввур қилинг: инсон иш бошлади, катта мақсадлар қўйди, аммо режалари кутилганидек амалга ошмаяпти. Даромади камайган, ҳаракатлари натижа бермаётган, ўзи ҳам бироз тушкунликка тушган.

Айнан шундай пайтда турмуш ўртоғининг муносабати катта аҳамият касб этади.

Бири уни бошқалар билан таққослаб, «сендан ҳеч нарса чиқмайди», дейиши мумкин. Бошқаси эса:

«Дадаси, ҳали ҳаммаси олдинда. Сиз бундан яхшироғига қодирсиз. Келинг, режани қайта кўриб чиқамиз. Бизга шунчаки ҳаракат эмас, тўғри ҳаракат керак», деб далда бериши мумкин.

Мана шу муносабат инсонга ўзини қайта қўлга олиш, хатоларидан сабоқ чиқариш ва яна ҳаракат қилиш учун куч бериши мумкин.

Ҳазил аралаш айтганда, баъзи аёллар эрига шундай дейди:

«Дадаси, пастроққа тушманг. Орзуларингизни кичрайтирманг. Фақат катта мақсад қўйишнинг ўзи камлик қилади — энди унга муносиб режа ҳам тузамиз!»

Бу гапнинг энг муҳим қисми қиммат машина ёки дабдабали ҳаёт эмас. Асосийси — жуфтингиз сизга ишониши, бироқ шу билан бирга сизни масъулиятли қарорлар қабул қилишга ҳам ундаши.

Қиммат маҳр сўраган қиз бойлик олиб келадими?

Ижтимоий тармоқларда «маҳрига Гелик сўрайдиган қиз» ибораси кўпинча ҳазил, муболаға ва катта орзулар рамзи сифатида ишлатилади.

Бироқ маҳрнинг қимматлиги аёлнинг келажакда қандай турмуш ўртоғи бўлишини белгиламайди. Қиммат совғаларни хоҳлаган инсон ҳам яхши ҳамроҳ бўлиши мумкин, оддий талаблар қўйган инсон ҳам оилавий ҳаётда қийинчиликларга дуч келиши мумкин.

Шунинг учун турмуш қуришда фақат моддий талабларга эмас, уларнинг ортидаги қарашларга ҳам эътибор бериш муҳим.

Инсон бойликни нима учун истайди? Фақат кўз-кўз қилиш учунми ёки оиласига қулай шароит яратиш, яхши таълим олиш, саёҳат қилиш ва келажакни таъминлаш учунми?

Бу саволларга берилган жавоблар кўп нарсани англатиши мумкин.

Катта орзулар яхши. Аммо уларга етишиш учун меҳнат, сабр, режалаштириш ва молиявий масъулият ҳам керак. Оилада икки томон ҳам шуни тушунса, орзулар бир-бирига босим ўтказиш воситаси эмас, умумий мақсадга айланади.

Инсонни бой қиладиган энг катта куч — ишонч

Муваффақият фақат пул ёки бизнес билан ўлчанмайди. Аммо моддий мақсадларга эришишда ҳам инсоннинг атрофидаги муҳит катта аҳамиятга эга.

Жуфтининг фикрини тинглайдиган, ютуқларидан қувонадиган ва муваффақиятсизликлар пайтида уни камситмайдиган инсон руҳий жиҳатдан муҳим таянч бўла олади.

Оиладаги соғлом муносабатлар ва жуфтнинг қўллаб-қувватлаши инсоннинг ўзини қадрлаши билан боғлиқ эканини илмий тадқиқотлар ҳам кўрсатган. Бироқ бу ҳар қандай инсонни бойликка олиб борадиган кафолатли формула эмас. Оксфорд академик нашрида чоп этилган тадқиқотда ҳам жуфтнинг қўллаб-қувватлаши ва муносабатлардаги таранглик даражаси инсоннинг ўзини баҳолаши билан боғлиқ экани қайд этилган.

Демак, ҳаётдаги энг муҳим саволлардан бири — «У қанча пул топади?» эмас, балки «Биз бир-биримизни қандай инсонга айлантирамиз?» деган саволдир.

Агар оилада бир киши иккинчисининг орзуларини масхара қилмаса, муваффақиятсизлигини юзига солмаса ва қийинчиликларда уни ёлғиз қолдирмаса, бу муносабат иккаласи учун ҳам куч манбаига айланиши мумкин.

Турмуш ўртоқ — фақат мухлис эмас, ҳамфикр ҳам бўлиши керак

Ҳар қандай муносабатда фақат мақтовнинг ўзи етарли эмас. Баъзан инсонга «сен қила оласан» деган гап керак бўлса, баъзан «бу қарорингни яна бир бор ўйлаб кўр» деган самимий огоҳлантириш ҳам зарур.

Ҳақиқий ҳамроҳлик — бир-бирини доим мақташ эмас, балки керак бўлганда ҳақиқатни ҳурмат билан айта олишдир.

Масалан, бизнес очиш режаси бор инсонни қўллаб-қувватлаш яхши. Аммо оиланинг барча маблағини ҳисоб-китобсиз таваккалга қўйишга ундаш тўғри эмас. Катта мақсадлар билан бирга хавфларни баҳолаш, тежамкорлик ва режали ҳаракат ҳам бўлиши керак.

Энг муҳими, оилада бир инсон иккинчисининг орзуларини кўтариб юриши шарт эмас. Улар бир-бирининг кучли томонларини тўлдириб, масъулиятни бирга кўтаришни ўрганишлари лозим.

Хулоса: сизга ишонадиган инсонни танланг

«Эркатой қизга уйланинг», деган гапни фақат қиммат маҳр ёки дабдабали ҳаёт билан боғлаш тўғри эмас. Бу фикрнинг энг гўзал талқини — ўз қадрини биладиган, катта орзулардан қўрқмайдиган ва яқинининг имкониятларига ишонадиган инсон билан ҳаёт қуришдир.

Чунки баъзан инсоннинг энг катта бойлиги унинг ҳисоб рақамида эмас, балки уйига қайтганда уни тушунадиган, муваффақиятсизликдан кейин ҳам қадрлайдиган ва янги мақсадлар сари ундайдиган инсон борлигида бўлади.

Албатта, яхши оилани биргина аёл қурмайди. Эркак ҳам аёлининг орзуларини ҳурмат қилиши, унинг ривожланишига кўмаклашиши ва қийин кунларда таянч бўлиши керак.

Бахтли оилада энг қиммат нарса «Гелик» эмас — бир-бирининг қадрини биладиган, орзуларини қўллаб-қувватлайдиган ва ҳаётни елкама-елка қуришга тайёр икки инсоннинг борлигидир.