Смартфонга қарамлик: Тармоқ фойдаланувчиларини тўлқинлантирган муҳим ижтимоий масала

Ижтимоий тармоқларда замонавий инсониятнинг энг катта муаммоларидан бири — гаджетларга қарамлик ҳамда китоб мутолаасидан узоқлашиш масаласини акс эттирган фалсафий карикатуралар қизғин муҳокамаларга сабаб бўлмоқда.

Тасвирларда мактаб ёшидаги болаларнинг икки хил йўлни танлаши ва бу танлов уларнинг келажагига қандай таъсир кўрсатиши ўткир контрастлар орқали очиб берилган.

Биринчи йўл: Китоб — ёрқин келажак ва юксак касблар эшиги

Суратнинг юқори қисмида билимга интилган, мактаб партасидан китоб эшиги томон қадам қўйган ёшларнинг тақдири тасвирланган:

• Шахс сифатида камол топиш: Очиқ улкан китоб саҳифалари ичига кириб бораётган ўқувчилар ундан жамиятга нафи тегадиган муваффақиятли шахслар бўлиб чиқиб келмоқда;

• Олий мақсадлар ва мартаба: Китобдан чиқаётган қаҳрамонлар орасида инсонлар саломатлигини асровчи шифокорлар, давлат ва жамият бошқарувидаги раҳбарлар, ҳуқуқшунослар ҳамда ўз касбининг етук мутахассисларини кўриш мумкин;

• Ишонч ва мақсад: Уларнинг қадди-қомати тик, нигоҳларида ҳаётга бўлган ишонч ва юксак мақсадлар акс этган.

Иккинчи йўл: Смартфон экранлари ичидаги «жонсиз» келажак

Пастки қисмда эса бутунлай аксинча, бугунги куннинг ҳақиқий фожиаси очиб берилган:

• Экран қафасига кириш: Болалар ўз ихтиёри билан улкан смартфоннинг қора тубсиз экрани ичига қараб юриб кетмоқда;

• Руҳий тушкунлик ва қарамлик: Экран ичидан чиқиб келаётган инсонлар эса чарчаган, кўзлари ости кўкарган, руҳий ҳолдан тойган ва нигоҳи ҳамон қўлидаги кичик телефонга михланган «тирик мурдалар» (зомби) қиёфасида тасвирланган;

• Йўқотилган куч ва мақсадсизлик: Уларда на ҳаётга қизиқиш, на бир касбга интилиш бор; улар тўлиқ виртуал дунёнинг тутқунига айланиб бўлган.

Мутахассислар хавотири: Тақдир танлови ёшликдан бошланади

Ушбу визуал қиёс жамият учун жиддий огоҳлантириш вазифасини ўтайди:

• Когнитив пасайиш хавфи: Мутахассислар узлуксиз телефонда вақт ўтказиш болаларнинг фикрлаш тезлигини сусайтириши, реал ҳаётга мослашувини қийинлаштириши ва ижодий салоҳиятини йўққа чиқаришини таъкидлайди;

• Китобнинг бебаҳо ўрни: Китоб мутолааси эса нафақат билим манбаи, балки тафаккурни ривожлантирувчи, инсонни мақсад сари етакловчи ва профессионал камолотга олиб борувчи ягона мустаҳкам пойдевордир.

Мазкур расм ҳар бир ота-она ва ёшлар учун муҳим бир саволни кўндаланг қўймоқда: фарзандларимиз эртага ким бўлиб етишади — ўз ҳаётининг эгаси бўлган мутахассисми ёки гаджетларнинг эркини йўқотган қурбоними?