“Боғча опа мультик қўйиб, ўзи Instagram’да ўтиради”: Тошқулов аянчли ҳолатни танқид қилди

Ўзбекистонда болаларнинг ёшлигидан смартфон ва гаджетларга боғланиб қолиши, мактабгача таълим муассасаларида эса бу муаммога қарши курашиш ўрнига аксинча йўл тутилаётгани жамиятда жиддий эътирозларга сабаб бўлмоқда.

Термиз давлат университети ректори, собиқ олий таълим вазири Абдуқодир Тошқулов навбатдаги чиқишида боғчаларда тарбиячиларнинг масъулиятсизлиги ва болаларни экран қаршисига михлаб қўйиш ҳолатларини кескин танқид остига олди.

«Бола қум ва тупроқ ўйнасин деб боғчага берамиз, аммо...»

Абдуқодир Тошқулов ота-оналарнинг мақсади ва мактабгача таълим муассасаларидаги аччиқ ҳақиқат ўртасидаги номутаносибликни очиқ баён қилди:

• Ота-оналарнинг мақсади: «Биз болаларимизни гаджетлардан узиб, қочириб боғчага берсак, у ерда ҳам мана шунақа экранни қўйиб, фақат мультик қўйиб бериб ўтирибди-да;

• Болаликнинг бой берилиши: Аслида ота-оналар шу боласи қўлига телефон олмасин, мультик кўришдан узоқлашсин, тенгдошлари билан бир ўйинчоқ ўйнасин, табиат қўйнида тупроқ, қум ўйнасин деб боғчага ишониб топширади;

• Тарбиячининг бепарволиги: У ёқда эса боғча опа болаларга битта мультикни қўйиб қўйяпти-да, ўзи ҳам четда Instagram’да телефон чуқалаб ўтирибди», — дея фикр билдирди ректор.

Нима учун бу жамият учун жиддий хавф туғдирмоқда?

Болалар психологияси ва таълим мутахассислари боғча ёшидаги болаларнинг доимий равишда экран қаршисида вақт ўтказиши қуйидаги салбий оқибатларга олиб келишини таъкидлайди:

• Нутқ ва мулоқотнинг кечикиши: Бола тенгдошлари ёки тарбиячи билан жонли мулоқот қилмаса, сўз бойлиги ва ижтимоий кўникмалари ривожланмай қолади;

• Асаб тизимига оғир зарба: Тез алмашувчи ёрқин кадрлар ва виртуал шовқин мияга салбий таъсир қилиб, болаларда диққат етишмовчилиги ҳамда асабийликни кучайтиради;

• Жисмоний ҳаракатсизлик: Бола очиқ ҳавода ўйнаш, жисмонан чиниқиш ўрнига экранга боғланиб, соғлом ҳаракатдан маҳрум бўлади.

Абдуқодир Тошқуловнинг мазкур чиқиши мактабгача таълим тизимида болаларнинг вақтини мазмунли ташкил этиш, тарбиячиларнинг фаолиятини назорат қилиш ва боғчаларни ҳақиқий ривожланиш масканига айлантириш зарурлигини яна бир бор кун тартибига чиқарди.

Болаларни рақамли қарамликдан асраш ва уларнинг соғлом руҳий ривожланиши бўйича фойдали тавсиялар билан танишиш учун болани телефонга қарамликдан халос қилиш бўйича видеоқўлланма лавҳасини кўриб чиқиш мумкин. Ушбу видеода болаларнинг телефонга боғланиб қолишини бартараф этиш ва уларни жонли қизиқишларга қайтариш усуллари батафсил тушунтирилган.