Ернинг тахминан 2200 км чуқурликда жойлашган ташқи ядросидаги суюқ темир сайёрамизнинг магнит майдони шаклланиши учун жавобгардир. Узоқ вақт давомида асосий оқимлар ғарбга қараб ҳаракатланади деб ҳисобланган, бироқ 2010-йилда Тинч океани остида уларнинг кескин ўзгариши — оқимларнинг шарққа қараб ҳаракатланиши қайд этилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Янги эълон қилинган тадқиқот ESA Сварм ва КрёСат сунъий йўлдошлари, шунингдек, ЧАMP ва Орстед миссиялари маълумотларига асосланган. Олимлар 1997-йилдан 2025-йилгача бўлган магнит майдони ўзгаришларини таҳлил қилиб, 2010-йилда Тинч океанининг экваториал қисми остидаги йирик темир суюқлиги соҳаси ҳаракат йўналишини ўзгартирганини аниқлашди.
Ушбу кашфиёт ташқи ядродаги оқимлар барқарорлиги ҳақидаги аввалги тасаввурларни шубҳа остига қўймоқда. Моделлаштириш натижалари шуни кўрсатдики, шарқий оқим 2020-йилдан кейин кучсизлана бошлаган, унинг пайдо бўлиши эса ички ядродаги ўзгаришлар билан мос келган. Бу сайёранинг турли қатламлари ўртасида боғлиқлик борлигидан далолат бериши мумкин.
Юқори сезувчанликка эга магнитометрлар билан жиҳозланган Сварм сунъий йўлдошлари магнит майдони эволюциясини кузатиш ва ядро ҳамда мантия чегарасидаги оқимлар тузилишидаги тезкор ўзгаришларни аниқлаш имконини беради. Бундай маълумотлар магнит майдонини шакллантирувчи ва Ерни қуёш радиациясидан ҳимоя қилувчи жараёнларни тушуниш учун жуда муҳимдир.
Ташқи ядродаги ўзгаришлар инсонлар учун хавф туғдирмайди, бироқ фан учун фундаментал аҳамиятга эга: магнит майдони навигация тизимлари, сунъий йўлдошлар ва космик об-ҳаво моделларининг ишлашига таъсир қилади. Олимларнинг таъкидлашича, янги маълумотлар Ернинг чуқур қатламлари динамикасига янгича назар ташлаш имконини беради.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
