АҚШ Huawei ва ZTE компанияларини ўз бозоридан бутунлай сиқиб чиқармоқда

АҚШ Федерал алоқа комиссияси (ФКК) Хитойнинг технологик гигантлари — Huawei ва ZTE компанияларига нисбатан чекловларни янада қатъийлаштирувчи янги қоидани қабул қилди. Ушбу қарорга кўра, эндиликда нафақат ушбу компанияларнинг тайёр қурилмалари, балки уларнинг муҳим бутловчи қисмлари ва микросхемалари ўрнатилган ҳар қандай техника воситаларини Қўшма Штатлар ҳудудида сотиш расман тақиқланади. Бу қадам Вашингтоннинг миллий хавфсизликни таъминлаш йўлидаги навбатдаги кескин ҳаракати сифатида баҳоланмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Маълумот учун, Huawei ва ZTE 2022-йилдан буён ФКК томонидан "тақиқланган маҳсулотлар" рўйхатига киритилган эди. Бироқ шу пайтга қадар амалдаги қонунчиликда маълум бир бўшлиқлар мавжуд бўлиб, учинчи томон ишлаб чиқарувчилари ўз қурилмаларида Хитой компонентларидан фойдаланган ҳолда Америка бозорига кириши мумкин эди. Янги тартиб ушбу "туйнук"ни бутунлай ёпади ва мантиқий функционал аппарат қисмларига эга бўлган ҳар қандай ускунанинг сертификатланишини рад этади.

Рақамли "темир парда" ва янги чекловлар

ФКК раиси Брендан Каррнинг таъкидлашича, ушбу чора-тадбирлар АҚШ алоқа инфратузилмасини хорижий давлатлар таъсиридан ҳимоя қилишга қаратилган. Июль ойи ўрталаридан кучга кирган янги қоидалар нафақат смартфон ёки планшетларни, балки саноат миқёсидаги телекоммуникация ускуналарини ҳам қамраб олади. Бу эса Хитой компаниялари учун Америка бозорига бутловчи қисмлар етказиб бериш орқали кириш йўли бутунлай ёпилганини англатади.

Бундан ташқари, Федерал алоқа комиссияси чекловлар кўламини кенгайтириб, дронлар ва маршрутизаторлар импортини ҳам назорат остига олган. Энг муҳим янгиликлардан бири шундаки, эндиликда Америка телекоммуникация операторларига Хитой алоқа компаниялари билан ўзаро боғланиш (интерконнект) ўрнатиш тақиқланиши таклиф этилмоқда. Агар ушбу таклиф маъқулланса, Хитойнинг йирик провайдерлари АҚШ ҳудудидаги ўз маълумотларни қайта ишлаш марказлари (дата-марказлари) фаолиятини тўхтатишга мажбур бўлади.

Глобал таъминот занжирига таъсири

ixbt.com маълумотига кўра, бундай блокада глобал таъминот занжирига жиддий таъсир кўрсатиши кутилмоқда. Huawei ва ZTE каби компаниялар узоқ йиллар давомида арзон ва юқори технологияли компонентлар етказиб берувчиси бўлиб келган. Эндиликда бошқа ишлаб чиқарувчилар ўз маҳсулотларини АҚШ бозорида сотишни давом эттиришлари учун Хитой чиплари ва модулларидан воз кечиб, муқобил (кўпинча қимматроқ) етказиб берувчиларни излашларига тўғри келади.

Ўзбекистон бозорида Huawei ва ZTE брендлари ҳамон етакчи ўринларни эгаллаб турибди. Мамлакатимиздаги мобил операторларнинг аксарияти айнан ушбу компаниялар ускуналари асосида 4G ва 5G тармоқларини қурмоқда. АҚШ ва Хитой ўртасидаги ушбу "технологик совуқ уруш" ҳозирча маҳаллий бозоримизга бевосита таъсир кўрсатмаса-да, глобал миқёсда технологиялар стандартлашуви ва нархларнинг шаклланишига ўз таъсирини ўтказмай қолмайди.

Хулоса қилиб айтганда, Вашингтоннинг сўнгги қарорлари Хитой технологик гигантларини халқаро майдонда яккалаб қўйиш стратегиясининг мантиқий давомидир. Бу эса Huawei ва ZTE учун нафақат АҚШ, балки унинг иттифоқчилари бозорларида ҳам фаолият юритишни янада мураккаблаштиради.