"Умрни узайтиради": Олимлар дўстлар билан дийдорлашишнинг ҳайратланарли сирини очди

Дўстлар ва қадрдонлар даврасидаги жонли суҳбат, самимий кулгу ҳамда бир пиёла чой устидаги дийдор шунчаки вақт ўтказиш ёки кайфиятни кўтариш воситаси эмас — у инсон умрини сезиларли даражада узайтирувчи кучли тиббий омил бўлиб чиқди.

Буюк Британиянинг Глазго университети олимлари томонидан ўтказилган кўп йиллик йирик илмий изланиш дўстлардан узоқлашиш ва ёлғизлик саломатлик учун кутилганидан ҳам ҳалокатлироқ оқибатларга олиб келишини исботлади.

12 йиллик кузатув: 450 минг инсон қисмати нимани кўрсатди?

Глазго университети тадқиқотчилари 450 мингдан ортиқ кўнгиллиларни нақд 12 йил давомида узлуксиз кузатиб, қуйидаги жиддий хулосага келишди:

• Эрта вафот этиш хавфи 39% га ошади: Дўстлари, яқинлари ва қариндошлари билан умуман кўришмайдиган ҳамда ижтимоий изоляцияда яшайдиган инсонларда эрта ўлим кўрсаткичи мунтазам мулоқотда бўлганларга нисбатан нақд 39 фоизга юқори бўлиб чиқди;

• Ойда бир марта кўришиш ҳам нажот: Изланишлар шуни кўрсатдики, ҳатто бир ойда атиги бир марта бўлса ҳам қадрдонлар билан юзма-юз дийдорлашиш ушбу хавф кўрсаткичини кескин камайтиради.

«Кунига 15 та сигарет чекишдек зарарли»: Бригам Янг университети хулосаси

АҚШдаги Бригам Янг университети экспертларининг тадқиқоти эса ёлғизликнинг инсон организмига етказадиган биологик зарарини янада даҳшатли таққослар билан исботлаб берди:

• 50% га узунроқ ҳаёт: Кучли ижтимоий ва дўстона алоқаларга эга бўлган кишиларнинг узоқ умр кўриш эҳтимоли ёлғиз инсонларга қараганда 50 фоизга юқори;

• Тамаки ва спиртли ичимликдан хавфлироқ: Олимларнинг расмий хулосасига кўра, ижтимоий ажралиб қолиш инсон танасига кунига 15 та сигарет чекиш ёки сурункали алкоголизм келтириб чиқарадиган салбий асоратлар билан бир хил даражада зарар етказади.

Дўстлар билан кўришиш танани қандай даволайди? Тўртта асосий биологик қалқон

Жонли мулоқот инсон организмида бир қатор ҳаётий муҳим жараёнларни фаоллаштиради:

1. Гормонал мувозанат ва стрессни камайтириш: Дўстлар билан вақтни мароқли ўтказиш пайтида стресс учун жавобгар кортизол гормони даражаси тушади ва аксинча, меҳр ва бахт туйғусини берувчи окситоцин ишлаб чиқарилиши жадаллашади;

2. Мустаҳкам иммун тизими: Ижтимоий фаол ва кўпчилик билан мулоқотда бўладиган инсонларнинг организми ҳимоя кучларига бой бўлиб, улар турли мавсумий юқумли хасталикларга анча кам чалинади;

3. Юрак ва қон томирларини асраш: Сурункали ёлғизлик артериал қон босимининг кўтарилишига ва инфаркт хавфига тўғридан-тўғри йўл очади. Жонли гурунглар эса томирларни бўшаштириб, юрак фаолиятини меъёрга солади;

4. Ақл ва хотира ўткирлиги: Доимий фикр алмашиш мия нейронларини фаол ҳолатда ушлаб туради. Бу эса кексаликда деменция (ақли заифлик) ҳамда Альцгеймер хасталигининг ривожланишига тўсиқ бўлади.

Шундай экан, бандлик ва кундалик юмушларни баҳона қилмай, қадрдон дўстлар билан чойхонада ёки даврада кўришишга шунчаки ҳордиқ эмас, балки ўз саломатлигингиз ва узоқ умрингиз учун қилинган энг зарур инвестиция сифатида қараш лозим.