Shell kelajak elektromobillari uchun Triple10 konsepsiyasini taqdim etdi

Energetika sohasidagi jahon giganti Shell kompaniyasi kichik hajmli elektromobillar segmentida inqilob qilishga qaratilgan Triple10 Challenge loyihasini eʼlon qildi. Ushbu konsepsiya samaradorlikni oshirish, quvvatlash vaqtini qisqartirish va atrof-muhitga zararni kamaytirish boʻyicha mutlaqo yangi yondashuvni taklif etadi. Loyihaning asosiy maqsadi — zamonaviy texnologiyalar yordamida elektromobillarni ommaviy bozor uchun yanada jozibador qilishdan iborat. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Triple10 loyihasining nomi uchta asosiy maqsadga ishora qiladi: oddiy 175 kW quvvatli stansiyadan 10 daqiqada quvvat olish, har bir kW/soat energiya evaziga 10 km masofa bosib oʻtish hamda avtomobilning butun hayotiy sikli davomida karbonat angidrid chiqindilarini 10 tonnagacha cheklash. Bu koʻrsatkichlar hozirgi kunda mavjud boʻlgan koʻplab ommaviy elektromobillar imkoniyatlaridan sezilarli darajada yuqoridir.

Suyuqlik ichidagi batareya va termal boshqaruv

Konsepsiyaning eng muhim texnologik yangiligi RML muhandislik firmasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan maxsus akkumulyator tizimidir. Anʼanaviy elektromobillarda sovutish suyuqligi quvurlar orqali batareya modullari ustidan oʻtsa, Shell tizimida silindrsimon elementlar toʻgʻridan-toʻgʻri dielektrik (elektr oʻtkazmaydigan) suyuqlik ichiga joylashtirilgan. Bu usul batareya hujayralarini ancha samarali sovutish imkonini beradi.

Shell mutaxassisi Toby Rockstrohning tushuntirishicha, hozirgi elektromobillarning aksariyati 300 kW quvvatni faqat qisqa vaqt davomida qabul qila oladi. Batareya qizib ketishi bilan tizim quvvatni pasaytirishga majbur boʻladi. Triple10 tizimida esa termal cheklovlar olib tashlangan, bu esa batareyaga butun quvvatlanish jarayoni davomida maksimal tezlikni saqlab qolish imkonini beradi.

Maʼlum qilinishicha, 32 kW/soat sigʻimli batareya 175 kW quvvatni toʻliq qabul qila oladi. Natijada avtomobil quvvatini 10 foizdan 80 foizgacha toʻldirish uchun bor-yoʻgʻi 10 daqiqa kifoya qiladi. Bu koʻrsatkich ichki yonuv dvigatelli avtomobillarga yonilgʻi quyish vaqtiga yaqinlashib qolganini anglatadi.

Samaradorlik va yengillik uygʻunligi

Yaxshi sovutish tizimi nafaqat tez quvvatlanishni, balki regenerativ tormozlanish (tormoz paytida energiya qaytarish) samaradorligini ham oshiradi. Shell taqdim etgan maʼlumotlarga koʻra, samaradorlikning ortishi kichikroq va yengilroq batareyalardan foydalanishga yoʻl ochadi. Bu esa oʻz navbatida avtomobilning umumiy vaznini va uning narxini pasaytiradi.

Bugungi kunda Oʻzbekiston bozorida BYD va boshqa Xitoy brendlarining elektromobillari ommalashib borayotgan bir paytda, Shell kabi kompaniyalarning bunday texnologik yechimlari kelajakda ixcham va arzon shahar avtomobillari segmentini butunlay oʻzgartirib yuborishi mumkin. Kichik batareya bilan uzoq masofa bosib oʻtish imkoniyati infratuzilmadagi yuklamani ham kamaytiradi.

Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, Triple10 Challenge loyihasi elektromobillarni shunchaki transport vositasi emas, balki resurslardan oqilona foydalanuvchi yuqori texnologik mahsulotga aylantirishni koʻzda tutadi. ixbt.com xabariga koʻra, ushbu texnologiyalar tez orada seriyali ishlab chiqarishga joriy etilishi kutilmoqda.