O‘zbekistonda avtomobil yo‘llari uzunligi qancha? U Yerni aylanib chiqishga yetar ekan

O‘zbekistonda umumiy foydalanishdagi qattiq qoplamali avtomobil yo‘llari uzunligi 42 ming kilometrdan oshdi. Bu raqamni tasavvur qilish oson emas: mamlakat yo‘llarini bitta chiziqqa ulasak, ular Yer sharini ekvator bo‘ylab to‘liq aylanib chiqib, yana qariyb 2 ming kilometrga yetar edi.

Biroq statistikadagi ushbu ko‘rsatkich barcha ko‘cha va ichki yo‘llarni emas, muayyan toifaga kiruvchi avtomobil yo‘llarini qamrab oladi.

O‘zbekistonda qancha qattiq qoplamali yo‘l bor?

Milliy statistika qo‘mitasining yangilangan ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil yakunida, ya’ni 2026 yil 1 yanvar holatiga O‘zbekistondagi umumiy foydalanishda bo‘lgan qattiq qoplamali avtomobil yo‘llari uzunligi 42 054 kilometrni tashkil etgan.

Taqqoslash uchun:

• 2024 yil yakunida — 41 888 kilometr;

• 2025 yil yakunida — 42 054 kilometr;

• bir yillik o‘sish — 166 kilometr;

• o‘sish sur’ati — qariyb 0,4 foiz.

Demak, bir yil ichida umumiy foydalanishdagi qattiq qoplamali yo‘llar tarmog‘i yana 166 kilometrga kengaygan.

Har kuni o‘rtacha hisobda qaralsa, bu yil davomida deyarli har ikki kunda bir kilometrdan yangi yo‘l qo‘shilganiga teng.

Bu yo‘llar Yer sharini aylanib chiqishga yetadi

NASA ma’lumotiga ko‘ra, Yer sharining ekvator bo‘ylab aylanasi taxminan 40 075 kilometrni tashkil qiladi. O‘zbekistondagi mazkur yo‘llarning umumiy uzunligi esa bu masofadan 1 979 kilometrga ko‘p.

Boshqacha aytganda, 42 054 kilometrlik yo‘lni bir chiziqqa ulash imkoni bo‘lganida:

1. Yer sharini ekvator bo‘ylab bir marta to‘liq aylanib chiqish;

2. Shundan keyin yana qariyb 2 ming kilometr yo‘l bosish mumkin bo‘lar edi.

Aynan shu taqqoslash raqamning naqadar katta ekanini yaqqol ko‘rsatadi.

Statistika barcha yo‘llarni qamrab olmaydi

Bu yerda muhim bir jihat bor: 42 054 kilometr — O‘zbekistondagi barcha avtomobil yo‘llarining umumiy uzunligi emas.

Rasmiy metodikaga ko‘ra, umumiy foydalanishdagi avtomobil yo‘llari davlat mulki hisoblanadi va barcha yo‘l harakati ishtirokchilari uchun ochiq bo‘ladi. Demak, raqamga mahallalardagi ichki ko‘chalar, korxonalar hududidagi yo‘llar va ayrim idoraviy yo‘llar to‘liq kirmasligi mumkin.

Shu sababli ushbu ko‘rsatkichni «mamlakatdagi barcha yo‘llar» deb emas, umumiy foydalanishdagi qattiq qoplamali yo‘llar tarmog‘i deb talqin qilish to‘g‘ri bo‘ladi.

Yo‘l uzunligi emas, sifati ham hal qiluvchi

Yo‘l tarmog‘ining kengayishi transport qatnovi, hududlar o‘rtasidagi aloqa, savdo va aholi harakatchanligi uchun muhim. Ammo faqat kilometrlar sonining ko‘payishi yetarli emas.

Haydovchilar va yo‘lovchilar uchun quyidagilar ham katta ahamiyatga ega:

• yo‘l qoplamasining holati;

• harakat xavfsizligi;

• muntazam ta’mirlash;

• yo‘l belgilari va yoritish tizimi;

• shaharlar hamda chekka hududlardagi infratuzilma.

Shu ma’noda, 42 054 kilometrlik natija yo‘l tarmog‘ining ko‘lamini ko‘rsatadi. Uning aholi hayotiga haqiqiy ta’siri esa yo‘llarning sifati, xavfsizligi va qay darajada samarali saqlanayotganiga bog‘liq.

Raqam ortidagi qiziq manzara

O‘zbekistonning qattiq qoplamali umumiy foydalanish yo‘llari bir chiziqqa aylantirilsa, sayyorani to‘liq aylanib chiqishga yetishi — oddiy statistik ko‘rsatkichni tasavvur qilishga yordam beradigan qiziq fakt.

Endi asosiy savol boshqa: mamlakat yo‘llari uzunligi ortib borayotgan bir paytda, ularning sifati va xavfsizligi ham shu sur’atda yaxshilanyaptimi?

Sizning hududingizda yo‘llar holati so‘nggi bir yilda o‘zgardimi? Fikringizni izohlarda yozib qoldiring.