Putin xorijdagi rossiyaliklarni mol-mulkini xatlash haqida qonun chiqardi

Dunyo siyosiy maydonida kechayotgan o‘zgarishlar va xalqaro munosabatlar fonida Rossiya Federatsiyasida xorijga chiqib ketgan fuqarolarga taalluqli juda jiddiy va olamshumul qonunchilik yangiligi yuz berdi. Rossiya Prezidenti Vladimir Putin mamlakat hududini tark etgan shaxslarning mol-mulkini muayyan ma’muriy huquqbuzarliklar bo‘yicha ish yuritilayotgan davrda xatlash (muzlatib qo‘yish) imkoniyatini beruvchi yangi qonun hujjatini rasman imzoladi. Keng jamoatchilik o‘rtasida katta bahs-munozaralarga sabab bo‘layotgan ushbu yangi huquqiy tartib joriy 2026 yilning 1 sentyabr sanasidan e’tiboran rasman kuchga kirishi belgilandi.

Mazkur qonunga muvofiq, rasmiy Moskva tomonidan Rossiya davlati va jamiyati manfaatlariga zid deb baholanishi mumkin bo‘lgan ayrim ma’muriy huquqbuzarliklar sodir etilganda, hozirda chet el davlatlarida istiqomat qilayotgan fuqarolarning Rossiya hududida qolib ketgan ko‘chmas mulki, mablag‘lari va boshqa boyliklariga nisbatan xatlov qo‘yilishi mumkin.

Imzolangan rasmiy hujjatda Rossiya Federatsiyasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga tegishli bo‘lgan o‘ndan ziyod maxsus moddalar nazarda tutilgan. Ijtimoiy tarmoqlar va xorij OAVlarida faol muhokama qilinayotganidek, ushbu cheklovlar ostiga tushuvchi moddalar ro‘yxatidan quyidagilar joy olgan:

• «Xorijiy agent» sifatida faoliyat yuritish tartib-qoidalarini qo‘pol ravishda buzish;

• Hukumat tomonidan taqiqlangan ekstremistik mazmundagi materiallarni ommaviy tarqatish;

• Ommaviy axborot vositalari (OAV) va raqamli platformalar orqali yolg‘on hamda asossiz ma’lumotlarni yoyish;

• Rossiyada faoliyati «noxush tashkilot» deb topilgan tuzilmalarning ishlarida faol ishtirok etish;

• Rossiya Qurolli Kuchlari (armiyasi) nufuzini tushirish va «obro‘sizlantirish»ga qaratilgan xatti-harakatlar.

Yangi huquqiy me’yorga ko‘ra, xorijdagi shaxslarning mol-mulkini xatlash jarayoni ma’muriy tartibda solinadigan jarima to‘lovlarining ijrosini oldindan ta’minlash chorasi sifatida qo‘llaniladi. Eng e’tiborli va jiddiy jihati shundaki, bunda davlat tomonidan xatlanayotgan mol-mulkning umumiy qiymati fuqaroga qo‘yilayotgan jarima miqdori hajmi bilan cheklanib qolmaydi. Ya’ni, kichik hajmdagi jarima sabab ham fuqaroning qimmatbaho mulki to‘liq muzlatib qo‘yilishi mumkin.

Bundan tashqari, yangi qonun sudyalarga vakolatli organlar tomonidan ish ko‘rib chiqilayotgan vaqtda, hali yakuniy sud qarori rasman e’lon qilinmasidan oldin ham mol-mulkka nisbatan xatlov qo‘yish huquqini taqdim etadi. Mahalliy sudya tegishli iltimosnomani ro‘yxatga olgan vaqtidan boshlab, keyingi kundan kechiktirmasdan uni ko‘rib chiqishi va tezkor qaror qabul qilishi lozim. Ushbu jarayonda eng muhim nuqta shundaki, mol-mulk egasini bu haqda oldindan ogohlantirish yoki xabardor qilish umuman talab etilmaydi.

Mazkur qonuniy chora xorijda yurgan fuqarolarning o‘z mulklarini tasarruf etish huquqini butunlay cheklab qo‘yishini anglatadi. Ya’ni, qonun buzilishi bo‘yicha ish ochilgan mulk egasi Rossiyada qolgan uy-joyi, avtomobili yoki yer maydonini sotish, yaqinlariga hadya qilish yoxud boshqa biror shaxs nomiga qayta rasmiylashtirish (dokument qilish) imkoniyatidan mutlaqo mahrum bo‘ladi. Qonun joriy yilning kuzidan boshlab amaliyotga to‘liq tatbiq etiladi.

Rossiya Federatsiyasi qonunchiligidagi eng so‘nggi muhim o‘zgarishlar, xorijdagi hamyurtlarimizga tegishli huquqiy yangiliklar va dunyo siyosatiga oid eng ishonchli, eksklyuziv xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!