Ipoteka uyiga "propiska": endi bank roziligi shart emas
O‘zbekistonda ipoteka hisobiga sotib olingan uy-joyga boshqa shaxslarni ro‘yxatga qo‘yish tartibi yengillashtirildi. Endi taqiq yoki xatlov mavjud bo‘lgan turar joyga fuqaroni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun bank yoxud boshqa garovga oluvchining oldindan roziligini olish talab etilmaydi.
Yangi tartib Prezidentning 2026 yil 15 iyuldagi PQ–265-son qarorida belgilandi.
Kimlarni ro‘yxatga qo‘yish mumkin?
Qarorga ko‘ra, garovda turgan, taqiq yoki xatlov qo‘yilgan turar joyga boshqa shaxslarni yashash va turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazishga ruxsat beriladi.
Buning uchun bankning alohida roziligini olish shart bo‘lmaydi. Mazkur o‘zgarish ipoteka uyiga oila a’zolari yoki boshqa shaxslarni ro‘yxatga qo‘yishdagi ortiqcha kelishuv jarayonlarini qisqartirishga xizmat qiladi.
Ro‘yxatdan o‘tuvchi shaxs muhim shartga rozi bo‘ladi
Yangi tartibda ro‘yxatga qo‘yilayotgan shaxs uchun alohida talab belgilangan.
U mulkdor, garovga oluvchi yoki taqiqni qo‘yish va bekor qilishga mas’ul organning ichki ishlar organlariga murojaati asosida ro‘yxatdan chiqarilishiga oldindan rozilik berishi kerak.
Ya’ni bank roziligisiz ro‘yxatdan o‘tish mumkin, biroq fuqaro keyinchalik qonuniy murojaat asosida uning ro‘yxati bekor qilinishi ehtimolini avvaldan qabul qiladi.
2027 yildan kechikkan ro‘yxat uchun jarima bo‘lmaydi
Prezident qarori bilan 2027 yil 1 yanvardan ko‘chmas mulk huquqini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibida ham o‘zgarishlar joriy etiladi.
Huquq egasi belgilangan vaqtda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organga murojaat qilmagan bo‘lsa, unga ma’muriy javobgarlik chorasi qo‘llanilmaydi. Uning o‘rniga kechiktirilgan muddatdan kelib chiqib, ro‘yxatdan o‘tkazish uchun oshirilgan stavkada to‘lov undiriladi.
Yangi tartib | Nima o‘zgaradi? |
|---|---|
Ipoteka uyiga ro‘yxatga qo‘yish | Bank roziligi talab qilinmaydi |
Ro‘yxatdan chiqarish | Oldindan berilgan rozilik asosida amalga oshirilishi mumkin |
Mulk huquqini kech ro‘yxatdan o‘tkazish | Ma’muriy jazo o‘rniga oshirilgan to‘lov undiriladi |
Amal qilish sanasi | Ayrim yangi qoidalar 2027 yil 1 yanvardan |
Meros yoki hadya qilingan uyni sotishda nima o‘zgaradi?
Qarorda meros yoki yaqin qarindoshdan hadya sifatida olingan turar joyni sotishdan tushgan daromadga soliq solish masalasi ham qamrab olingan.
Bunday uyni sotishda soliqdan ozod qilish uchun belgilangan muddat merosxo‘r yoki hadya oluvchi nomiga rasmiylashtirilgan sanadan emas, balki vasiyat qiluvchi yoki hadya qiluvchining mulk huquqi davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan sanadan boshlab hisoblanadi. Bu tartib ham 2027 yil 1 yanvardan joriy etiladi.
Yangi tartib fuqarolarga qanday qulaylik beradi?
O‘zgarish ipotekadagi uyga fuqarolarni ro‘yxatga qo‘yishni soddalashtiradi va buning uchun bankka alohida murojaat qilish zaruratini bartaraf etadi.
Biroq ro‘yxatdan o‘tayotgan shaxs belgilangan shartlarni diqqat bilan o‘rganishi zarur. Chunki uning ro‘yxati mulkdor, garovga oluvchi yoki vakolatli organning qonuniy murojaati asosida bekor qilinishi mumkin.
Sizningcha, ushbu yangi tartib ipoteka uyi egalariga yetarlicha qulaylik yaratadimi?
Izohlar 0
…