Toshkent mehnat bozori tahlili: eng ko‘p qaysi sohalarda mehnat qilinmoqda?

Har qanday yirik megapolisning iqtisodiy quvvati va ijtimoiy barqarorligi undagi mehnat bozorining holati hamda aholining qaysi tarmoqlarda band ekanligi bilan belgilanadi. Milliy statistika agentligi tomonidan taqdim etilgan so‘nggi raqamlar O‘zbekiston poytaxti — Toshkent shahrida xizmat ko‘rsatish, sanoat va zamonaviy texnologiyalar tizimi naqadar tez rivojlanayotganini ko‘rsatmoqda. Ushbu ma’lumotlar asosida Toshkent shahri iqtisodiyotining drayver sohalarini tahlil qilib chiqish mumkin.

Iqtisodiyotning uch ustuni: Savdo, Sanoat va Qurilish

Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Toshkent shahrida tadbirkorlik, ichki iste’mol va infratuzilma loyihalari bandlikning bosh harakatlantiruvchi kuchi bo‘lib xizmat qilmoqda.

• Ulgurji va chakana savdo: Poytaxt mehnat bozorida mutlaq yetakchilikni savdo sohasi egallab turibdi. Ayni paytda mazkur yo‘nalishda 241,6 ming nafar fuqaro mehnat qilmoqda. Bu Toshkentning nafaqat ma’muriy, balki Markaziy Osiyodagi yirik savdo va xab markazi ekanligidan dalolat beradi.

• Ishlab chiqarish sanoati: Ikkinchi o‘rinda borayotgan sanoat tarmog‘ida 188,9 ming kishi band. Bu poytaxtda kichik sanoat zonalari, to‘qimachilik, oziq-ovqat va mashinasozlik korxonalarining salmog‘i hali hamon yuqori ekanini ko‘rsatadi.

• Qurilish sohasi: Toshkentdagi ulkan bunyodkorlik ishlari sharofati bilan qurilish tarmog‘i 161,2 ming nafar aholini ish bilan ta’minlab, kuchli uchlikni yakunlab bermoqda.

Ijtimoiy soha va Davlat boshqaruvining barqarorligi

Poytaxtda intellektual mehnat va davlat sektorida band bo‘lganlar ulushi ham ancha yuqori. Xususan, kelajak avlod ta’lim-tarbiyasi bilan mashg‘ul bo‘lgan 139,4 ming nafar aholi ta’lim tizimida faoliyat yuritmoqda.

Davlat boshqaruvi, mudofaa va majburiy ijtimoiy ta’minot organlarida esa 118,6 ming kishi mehnat qilayotgan bo‘lsa, aholi salomatligi posbonlari — sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar sohasida xodimlar soni 79,1 ming nafarni tashkil etmoqda. Bu raqamlar shaharda ijtimoiy infratuzilmaning kengayib borayotgani bilan izohlanadi.

Logistika, Servis va Raqamli kelajak

Zamonaviy dunyoning eng tez o‘sib borayotgan yo‘nalishlaridan biri shubhasiz axborot texnologiyalaridir. Toshkentda axborot va aloqa sohasida 71,1 ming kishining bandligi qayd etilgan. Bu raqamli iqtisodiyot, startaplar va IT-parklarning rivojlanishi ortidan yangi avlod ish o‘rinlari yaratilayotganining yaqqol isbotidir. Shaharning intellektual salohiyatini belgilovchi professional, ilmiy va texnik faoliyatda esa 71,2 ming kishi mehnat qilmoqda.

Shuningdek, transport va logistika (tashish va saqlash) tarmog‘ida 103,1 ming, umumiy ovqatlanish va mehmonxona biznesida (yashash va ovqatlanish) 77,1 ming hamda boshqa turdagi xizmatlar sohasida 96,2 ming fuqaro mehnat qilmoqda. Moliya va sug‘urta yo‘nalishida 43,5 ming, ko‘chmas mulk operatsiyalarida esa 31 ming xodim band.

Eng kam bandlik kuzatilgan tarmoqlar

Tabiiyki, yirik megapolis va urbanizatsiyalashgan hudud bo‘lgani sababli Toshkentda qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligi sohasida bandlik eng past ko‘rsatkichda — bor-yo‘g‘i 5,8 ming kishini tashkil etadi.

Shahar hayoti ta’minoti uchun mas’ul bo‘lgan kommunal sohalarda esa ko‘rsatkichlar quyidagicha:

• Elektr, gaz va havoni konditsiyalash sohasida: 7,7 ming xodim.

• Suv ta’minoti, oqova suv va chiqindilarni boshqarishda: 13,5 ming xodim.

Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, Toshkent shahri mehnat bozori klassik xizmat ko‘rsatish va savdo iqtisodiyoti modeliga asoslangan. Shu bilan birga, IT, ilm-fan va moliya sohalarining o‘sib borishi yaqin yillarda poytaxtda yuqori daromadli va yuqori texnologiyali ish o‘rinlari ulushi yanada ortishidan dalolat beradi.