SpaceX aksiyalari keskin arzonlashdi: Kompaniya kapitallashuvi 1 trillion dollarga kamaydi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi fond bozorida jiddiy tebranishlarga duch keldi. Tarixdagi eng yirik birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO) jarayonidan soʻng, kompaniya aksiyalari narxi sezilarli darajada pasayib, investorlar orasida xavotirlarni keltirib chiqardi. Financial Times nashri maʼlumotlariga koʻra, ushbu pasayish natijasida SpaceX bozor qiymati qisqa vaqt ichida 1 trillion dollardan koʻproqqa kamaydi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Iyun oyi oʻrtalarida kompaniya qogʻozlari oʻzining eng yuqori nuqtasi — 225 dollargacha koʻtarilgan edi. Biroq shundan soʻng kotirovkalar qariyb 40 foizga korreksiya qilinib, bir aksiya narxi IPO davridagi 135 dollarlik koʻrsatkichdan ham pastga tushib ketdi. Bu holat nafaqat kompaniya nufuziga, balki uning asoschisi Ilon Maskning shaxsiy boyligiga ham bevosita taʼsir koʻrsatdi.

Ilon Maskning boyligi va bozor konyunkturasi

Milliarderning SpaceX kompaniyasidagi ulushi qiymati aksiyalar arzonlashishi fonida 1,2 trillion dollardan 760 milliard dollargacha qisqardi. Garchi qogʻozdagi bu yoʻqotishlar real naqd pul kamayishini anglatmasa-da, Maskning dunyo boylari reytingidagi mavqeyiga va investitsion jozibadorligiga soya solishi mumkin. Shu bilan birga, iyun oyi oxirida joylashtirilgan kompaniya obligatsiyalari ham oʻz qiymatini yoʻqotgan.

Savdolar yakuniga koʻra, aksiyalar narxi biroz tiklanib, 135 dollarlik psixologik nuqtadan yuqorida yopildi. Mutaxassislarning fikricha, bunday yuqori volatillik (narxlarning keskin oʻzgaruvchanligi) kosmik texnologiyalar kabi yuqori riskli sohalar uchun xos holatdir. Oʻzbekistonlik investorlar uchun ham xalqaro bozorlardagi bunday oʻzgarishlar global iqtisodiy tendensiyalarni tushunishda muhim signal hisoblanadi.

Banklar va treyderlar uchun foydali bitim

Qizigʻi shundaki, aksiyalar narxi tushganiga qaramay, IPO jarayonini tashkillashtirgan tomonlar katta foyda koʻrishga ulgurdi. Mazkur jarayonda ishtirok etgan 20 dan ortiq investitsiya banklari jami 500 million dollar atrofida komissiya haqi ishlab olishgan. Bu moliya institutlari uchun yilning eng daromadli kelishuvlaridan biriga aylandi.

Shuningdek, birja treyderlari ham narxlarning bunday keskin tebranishidan unumli foydalanib qolishdi. Yuqori volatillik qisqa muddatli spekulyatsiyalar orqali katta foyda olish imkoniyatini yaratdi. SpaceX kelajakda Marsni zabt etish va Starlink loyihalarini kengaytirishni maqsad qilgan boʻlsa-da, hozircha uning moliyaviy barqarorligi fond bozoridagi kayfiyatga kuchli bogʻliq boʻlib qolmoqda.