Россия Украинадаги урушда иштирок этиш учун 1000 нафардан ортиқ кенияликни ёллаган бўлиши мумкин. Reuters агентлиги Кения разведкаси маълумотларига таяниб, 19 февраль куни шу ҳақда хабар берди. Айтилишича, бу рақам ҳукумат идоралари шу пайтгача тахмин қилган кўрсаткичдан тахминан беш баробар юқори.
Маълумотларга кўра, Кения парламенти — Миллий ассамблея қуйи палатасида кўпчилик етакчиси Кимани Ичунгва 18 февраль куни депутатларга разведка ҳисоботини тақдим этган. Ҳисоботда ёллаш ишлари тасодифий эмас, балки бир неча бўғинли тармоқ орқали йўлга қўйилгани айтилган: коррупцияга аралашган амалдорлар ва одам савдоси билан шуғулланувчи шахслардан иборат гуруҳ рекрутларни топиб, уларни “иш”га қизиқтирган.
Қайд этилишича, ёлланганлар орасида собиқ ҳарбийлар, полиция ходимлари ва ишсиз юрган фуқаролар ҳам бор. Ёлловчилар эса ойлик маош сифатида тахминан 2715 доллар (2308 евро) атрофида пул, шунингдек 9309 долларгача (7916 евро) мукофот пули ваъда қилган. Яъни гап оддий “сафар”да эмас — одамларни пул билан илинтириб, хавфли йўлга бошлашда.
Февраль ойига келиб, ҳисоботда 89 нафар кениялик Украина фронтида бўлгани, 39 нафари шифохоналарда даволанаётгани, 28 нафари эса бедарак йўқолганлар қаторида қайд этилгани келтирилган. Бу рақамларни ўқишнинг ўзи оғир: ҳар бир “сон” ортида алоҳида тақдир, алоҳида оила, алоҳида фожиа бўлиши мумкин.
Йўл-ёзиқ ҳам тизимли бўлгани айтилмоқда. Аввалига кенияликлар мамлакатдан туристик визалар билан Туркия ёки Бирлашган Араб Амирликлари орқали чиқиб кетган. Кейин Найроби аэропортида назорат кучайтирилганидан кейин эса маршрут ўзгарган: рекрутлар Уганда, Жанубий Африка ва Конго Демократик Республикаси орқали чиқиб кета бошлаган.
Reuters келтирган маълумотларда ишга ёллаш агентликлари аэропортлардаги коррупциялашган ходимлар, иммиграция хизматлари билан ҳамкорлик қилгани, шунингдек Найробидаги Россия элчихонаси ва Москвадаги Кения дипломатик ваколатхонаси ходимлари билан алоқалар ҳам тилга олингани айтилган.
Россиянинг Найробидаги дипломатик миссияси эса бу тарздаги ноқонуний ёллашга алоқадорликни рад этган. У ерда “чет эл фуқаролари Россия Қуролли кучлари сафига ихтиёрий равишда қўшилиши мумкин”, деган мазмунда баёнот берилган.
Шу билан бирга, Кения ташқи ишлар вазири Мусалия Мудавади вазият юзасидан музокаралар ўтказиш учун март ойида Россияга ташриф буюришни режалаштираётганини айтгани хабар қилинган.
Бу воқеа атрофида инсон тақдири билан боғлиқ яна бир оғриқли мисол ҳам бор: аввалроқ кениялик профессионал спортчи Эванс Кибет Россияга гўёки югуриш мусобақаларида қатнашиш учун чақирилганини, кейин эса алдаб шартнома имзолатиб, Украинага жангга жўнатишганини айтган. Унинг сўзларига кўра, биринчи вазифадаёқ қочиб кетган ва Харкив вилоятида Украина Қуролли кучларига таслим бўлиб асир тушган.
Хулоса шу: бу ҳикоя “ким ҳақ, ким ноҳақ”дан ҳам олдинроқ бир нарсани эслатади — одам савдоси ва алдов ҳали ҳам дунёда тирик. Қанчалик оғир бўлмасин, бундай ҳолатлар очиқ муҳокама қилиниши, назорат кучайиши ва одамларни ҳимоя қилиш механизми ишлаши керак. Чунки “туристик виза” деган ёрлиқ ортига урушни яшириб қўйиш — бу аллақачон инсон ҳаёти билан ўйнашиш.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
