Германия ҳукумат коалицияси Украинадаги урушни тугатиш бўйича эҳтимолий тинчлик музокараларида Европа Иттифоқи номидан иштирок этиши мумкин бўлган номзодлар масаласини муҳокама қилмоқда. Der Spiegel журнали 10 май куни Германия ҳукуматига яқин манбаларга таяниб хабар беришича, Берлинда Германия президенти Франк-Вальтер Штайнмайер ана шундай эҳтимолий вакиллардан бири сифатида кўрилмоқда.
Нашр суҳбатдошларининг таъкидлашича, Германия ҳукумат коалицияси Россия президенти Владимир Путин томонидан илгари сурилган собиқ канцлер Герхард Шрёдер номзодини Европа Иттифоқи музокарачиси сифатида қўллаб-қувватлаши эҳтимоли жуда паст. Берлинда Шрёдернинг бундай мураккаб дипломатик вазифани якка ўзи бажара олишига ишонч кучли эмас.
Шу билан бирга, Der Spiegel маълумотига кўра, Шрёдер ва Франк-Вальтер Штайнмайердан иборат эҳтимолий “воситачилик дуэти” Германия пойтахтида “қизиқарли вариант” сифатида баҳоланмоқда. Бундай формат, айрим манбалар фикрича, бир томондан Россия билан мулоқот каналларини очиқ сақлаши, иккинчи томондан эса Европа Иттифоқи позициясига кўпроқ сиёсий оғирлик бериши мумкин.
Аввалроқ Reuters, Süddeutsche Zeitung, Der Spiegel ва бошқа немис оммавий ахборот воситалари ҳукумат коалициясидаги манбаларга таяниб, Германия ҳукумати Путиннинг Шрёдерни Европа Иттифоқи номидан музокараларда иштирок эттириш ҳақидаги таклифини рад этгани ҳақида хабар берган эди. Шрёдер Россия раҳбари билан кўп йиллик яқин муносабатлари билан танилган ва шу сабаб унинг номзоди Германия сиёсий доираларида турлича баҳоланмоқда.
9 май куни Владимир Путин Кремль журналистлари билан учрашувда Герхард Шрёдерни Россиянинг Украинага қарши уруши бўйича музокараларда Европа Иттифоқи томонидан “энг мақбул” номзод сифатида тилга олган. Бу орқали у Ғарбий Европада Москва мулоқот қилишга тайёр бўлган сиёсатчилар бор-йўқлиги ҳақидаги саволга жавоб берган.
Путиннинг сўзларига кўра, Россия мулоқот учун очиқ, аммо Европа “Москвага нисбатан ҳақоратли гаплар айтмайдиган” музокарачини танлаши керак. У Россия Европа Иттифоқи билан “доимо” ҳурмат асосида мулоқот қилганини ҳам таъкидлаган.
Айни пайтда Россия ва Украина ўртасида расмий музокаралар олиб борилмаяпти. Бу ҳолатни апрель ойи ўрталарида Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ҳам тасдиқлаган эди. Шу боис эҳтимолий воситачилар ҳақидаги ҳар қандай сигнал Европа сиёсий доираларида катта эътибор билан кузатилмоқда.
Der Spiegel манбаларига кўра, Германия ҳукумати Путиннинг таклифини тўлиқ ишончли деб қабул қилмаяпти. Берлинда Россия ҳозирча ҳақиқий муросага тайёрлигини амалда кўрсатмаган, деган қараш мавжуд. Шунинг учун Германия томони Москвадан фақат баёнот эмас, аниқ ҳаракат кутмоқда.
Нашр суҳбатдошлари фикрича, Кремль ҳақиқатдан ҳам Украинадаги урушни тугатишни истаяптими-йўқми, буни текширишнинг бир йўли — Россиянинг уч кунлик ўт очишни тўхтатиш режимини узайтиришга тайёрлигини кузатиш бўлиши мумкин. Агар Москва сулҳни давом эттиришга рози бўлса, бу дипломатик жараён учун маълум сигнал сифатида баҳоланиши эҳтимолдан холи эмас.
AFP агентлигига гапирган Германия ҳукуматига яқин манба эса Путиннинг баёнотини “сохта таклифлар” қаторига киритган. Унинг фикрича, бундай ташаббуслар Россиянинг Европани ички жиҳатдан бўлишга қаратилган гибрид стратегиясининг бир қисми бўлиши мумкин.
Шу тариқа, Германияда Украина бўйича эҳтимолий тинчлик музокаралари атрофидаги муҳокамалар янги босқичга чиқмоқда. Бир томонда Россия билан мулоқот эшигини бутунлай ёпмаслик истаги бор, иккинчи томонда эса Москва таклифларига нисбатан жиддий шубҳа сақланиб турибди.
Ҳозирча на Штайнмайер номзоди, на Шрёдер иштирокидаги эҳтимолий формат бўйича якуний қарор йўқ. Аммо Берлиндаги баҳслар бир нарсани кўрсатмоқда: Украинадаги уруш бўйича дипломатик йўл излаш давом этмоқда, лекин ишонч ҳали жуда заиф. Сиёсатда баъзан столга ўтиришдан аввал энг қийин иш — ким билан ўтиришни танлаш бўлади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
