2026 йилги иқтисодиёт бўйича Нобель мукофоти соҳиблари эълон қилинди

Швеция Қироллик фанлар академиясининг Нобель қўмитаси 2026 йилги Альфред Нобель хотирасига бағишланган иқтисодиёт фанлари бўйича нуфузли мукофот лауреатлари номини расман эълон қилди. Жаҳоннинг энг олий илмий соврини ҳамда 1,2 миллион АҚШ доллари миқдоридаги мукофот пули икки нафар атоқли америкалик иқтисодчи — Роберт Э. Холл (Robert E. Hall) ва Майкл Вудфорд (Michael Woodford) ўртасида тенг тақсимланади.

Ушбу қарор Нобель қўмитасининг расмий саҳифасида ўз тасдиғини топди.

Мукофот қайси илмий ютуқ учун берилди?

Олимлар иқтисодий назариянинг икки муҳим қутби — кичик иқтисодий субъектлар ва умумий давлат иқтисодиёти ўртасидаги алоқани мустаҳкамлаганликлари учун тақдирландилар:

• Расмий таъриф: Юксак мукофот олимларга «Макроиқтисодий барқарорлашувнинг микроиқтисодий асосларини ишлаб чиққанликлари учун» («for microeconomic foundations of macroeconomic stabilisation») топширилди;

• Илмий кашфиётнинг моҳияти: Холл ва Вудфорднинг тадқиқотлари истеъмолчилар ва бизнеснинг қарорлари бутун бошли давлат даражасидаги инфляция, бозор ўзгаришлари ва молиявий барқарорликка қандай таъсир кўрсатишини аниқ иқтисодий моделлар асосида асослаб берди.

Амалий аҳамият ва халқаро эътироф

Иқтисодиёт йўналишидаги мукофот анъанавий Нобель ҳафталигининг якуний нуқтаси ҳисобланади:

• Мукофот жамғармаси: 1,2 миллион долларлик умумий пул мукофоти америкалик икки тадқиқотчи ўртасида тенг улушларда бўлинади;

• Марказий банклар учун қўлланма: Олимлар томонидан ишлаб чиқилган назарий механизмлар бугунги кунда дунёнинг етакчи молия регуляторлари ва марказий банклари томонидан инқирозларга қарши курашиш ҳамда фоиз ставкалари сиёсатини тўғри белгилашда фаол қўлланилмоқда.

Нобель қўмитасининг ушбу танлови глобал макроиқтисодий қарорлар қабул қилишда микроиқтисодий омиллар ва реал бозор иштирокчилари хулқ-атворини чуқур ҳисобга олиш нақадар муҳим эканини яна бир бор кўрсатди.