Динозаврлар даврида ўрдакбурунга ўхшаш ғалати жонивор яшаган

Хитой ҳудудидан топилган қадимий жониворнинг қолдиқлари олимларни ҳайратга солди. Тахминан 165 миллион йил аввал яшаган бу махлуқнинг ташқи кўриниши сувсар ва ўрдакбурунни эслатади. У нафақат қуруқликда ҳаракатланган, балки сувда ҳам ов қила олган.

Live Science нашрининг хабар беришича, Megacauda sungei деб номланган жонивор ҳозирги Хитойнинг Ички Мўғулистон ҳудудида яшаган. Унинг қолдиқлари юра даврига тегишли бўлиб, тадқиқот натижалари 2026 йил октябрь ойида эълон қилинган.

Ташқи кўриниши ҳайратланарли бўлган

Олимларнинг ҳисоб-китобларига кўра, жониворнинг узунлиги думи билан бирга тахминан 50 сантиметрни ташкил этган, вазни эса 1–2 килограмм атрофида бўлган. Унинг кенг ва ясси думи сувда сузишга ёрдам берган. Орқа оёқлари ҳам сув муҳитида ҳаракатланишга мослашган.

Бироқ ташқи кўриниши ҳозирги ўрдакбурунни эслатса-да, унинг тумшуғи айнан ўрдакбурунникидек бўлмаган. Ўткир тишлари эса майда жониворларни тутиб ейишга мослашган.

Қадимги жонивор нималар билан озиқланган?

Тадқиқотчилар унинг қолдиқларини ўрганиш жараёнида ошқозон қисмида майда умуртқали жониворларнинг суякларини аниқлаган. Бу эса Megacauda sungei майда ҳайвонлар билан озиқланганини кўрсатади. У балиқлар ва сувда яшовчи саламандраларни овлаган бўлиши мумкин.

Олимларнинг фикрича, у сув ҳавзалари яқинида яшаб, озиқ излаш учун сувга кирган. Қуруқликда эса инларда паноҳ топган бўлиши эҳтимолдан холи эмас.

Энг муҳим кашфиёт унинг томоқ тузилиши билан боғлиқ

Қолдиқларнинг энг ҳайратланарли жиҳати — жониворнинг томоқ қисмидаги суяк тузилмалари яхши сақланиб қолганидир. Уларни ўрганиш натижасида олимлар сутэмизувчиларга хос озиқни ютиш жараёнининг айрим хусусиятлари жуда қадимги даврлардаёқ шаклланганини аниқлади.

Бу кашфиёт сутэмизувчилар эволюцияси ҳақидаги билимларни кенгайтириб, динозаврлар даврида яшаган жониворлар биз ўйлагандан анча мураккаб ҳаёт тарзига эга бўлганини кўрсатади.