12 нафар сенатор Трампдан Россия дизели бўйича келишувни бекор қилишни талаб этди

АҚШ сиёсий саҳнасида Дональд Трамп ва Владимир Путин ўртасидаги ёнилғи келишуви ортидан жиддий қаршилик тўлқини бошланди. Конгресснинг нуфузли 12 нафар сенатори — олти нафар демократ ва олти нафар республикачи — бирлашиб, АҚШ президентига расмий мурожаат йўллади ҳамда Россия дизели бўйича келишувдан зудлик билан воз кечишга чақирди.

DW нашри берган маълумотларга кўра, сенатор Ричард Блюментал бошчилигида имзоланган ушбу мактубда мазкур битим оддий америкаликлар учун бензин ва ёнилғи нархларини туширмаслиги, аксинча Кремлга Украинадаги урушни молиялаштириш учун янги даромад манбаини очиб бериши очиқ таъкидланган.

«Бу келишув бекор қилиниши шарт»: Сенаторларнинг кескин позицияси

Сенаторлар ўз мурожаатида урушни тўхтатиш тарафдори эканликларини, аммо бу жараён тажовузкор фойдасига ҳал бўлмаслиги кераклигини қайд этишди:

• Ҳарбий тизимга қўшимча маблағ: Сенаторларнинг фикрича, Россия дизелига нисбатан АҚШ санкцияларининг олиб ташланиши Путин ҳарбий машинасининг даромадларини кўпайтиради ва Украина шаҳарларига янги зарбалар бериш имконини яратади;

• Кескин сиёсий баҳо: «Бу келишув рақибимизга берилган совға ва иттифоқчиларимизга нисбатан очиқ хиёнатдир. У зудлик билан бекор қилиниши керак», дея таъкидланади президентга юборилган мактубда;

• Америкалик оилалар фойда кўрмайди: Ҳужжат муаллифлари Россия дизелининг жаҳон бозорига қайтиши инфляция ва нархлардан қийналаётган АҚШ аҳолиси учун ҳеч қандай сезиларли енгиллик олиб келмаслигини илмий-иқтисодий жиҳатдан асослашган;

• Хитой ва Россияга қарши қатъий босим: Сенаторлар Трампни юмшатиш ўрнига, Россия ҳамда уни қўллаётган давлатларга, хусусан Хитойга нисбатан Россия ва Эронга қарши санкциялар қонуни доирасидаги ваколатларни ишга солиб, иқтисодий чекловларни янада кучайтиришга даъват этди.

Ҳужжатни кимлар имзолади?

Келишувга қарши чиққанлар рўйхати икки асосий партиянинг оғир вазнли сиёсатчиларини бирлаштиргани билан аҳамиятлидир:

• Демократлар: Ричард Блюментал, Жин Шоҳин, Ричард Дурбин, Шелдон Уайтхаус, Жек Рид ва Кристофер Кунс;

• Республикачилар: Митч Макконнелл, Том Тиллис, Сюзан Коллинз, Алан Стюарт Армстронг, Лиза Мурковски ва Жон Корнин.

Маълум қилинишича, ушбу расмий хат нусхалари қарорларни амалга оширишга бевосита масъул бўлган АҚШ давлат котиби Марко Рубио ҳамда молия вазири Скотт Бессент номига ҳам юборилган.

Трамп ва Путин келишуви тафсилотлари: Дизель аллақачон океанда

Дональд Трамп 9 октябрь куни Владимир Путин билан телефон орқали ўтказилган музокаралардан сўнг ушбу йирик келишувга эришилганини эълон қилган эди:

• Етказиб бериш ҳажми ва босқичлари: Дастлабки босқичда Россия компаниялари 300 минг тоннадан зиёд, ноябрь ойида яна 500 минг тонна, кейин эса 1 миллион тоннагача дизель жўнатиши кўзда тутилган. Шунингдек, келажакда яна 3 миллион тонна етказиб бериш эҳтимоли билдирилган;

• Санкцияларнинг тўхтатилиши: АҚШ Молия вазирлиги Россия дизели импортига оид чекловларни 2027 йилнинг апрелига қадар тўхтатиб турувчи махсус бош лицензияни расман чиқариб улгурди;

• Биринчи юк жўнатилди: Россиянинг «Вести» дастури тарқатган хабарга кўра, 12 октябрь куни ёнилғининг дастлабки партияси Санкт-Петербург портидан чиқиб, АҚШнинг шарқий қирғоқлари томон ҳаракатланмоқда.

Конгрессдаги икки партия вакилларининг бу қадар якдил норозилиги Оқ уйни қабул қилинган қарорларни қайта кўриб чиқишга ёки сенаторлар билан жиддий сиёсий муросага киришишга мажбур қилиши мумкин.