Путин, Трамп ва Си Цзиньпин учрашувида декларация имзоланди: унда нималар акс этган?

Россия президенти Владимир Путин, Хитой раҳбари Си Цзиньпин ва АҚШ президенти Дональд Трамп Шэньчжэнь шаҳрида тарихдаги илк уч томонлама учрашувдан сўнг тинчлик декларациясини қабул қилди. Ҳужжатда ядровий хавфларни камайтириш, энергетик барқарорлик, БМТни ислоҳ қилиш ва халқаро суд органларининг ваколатларига оид позициялар акс этган. Бироқ декларацияда Украинадаги уруш ёки уни ҳал қилиш масаласи тилга олинмаган. Бу ҳақда 19 ноябрь куни Кремль матбуот хизмати хабар бергани айтилмоқда.
Уч давлат раҳбари стратегик барқарорликни муҳокама қилди
Маълум қилинишича, Россия, Хитой ва АҚШ раҳбарлари 2026 йил 19 ноябрь куни Хитойнинг Шэньчжэнь шаҳрида учрашган. Учрашув давлат резиденцияси «Цилинь Шаньчжуан»да, Осиё-Тинч океани иқтисодий ҳамкорлиги (АТЭС) саммити доирасида ўтказилган.
Музокаралар тахминан бир ярим соат давом этган. Томонлар халқаро вазият, стратегик барқарорлик ва глобал хавфсизлик масалалари бўйича фикр алмашган.
Уч давлат раҳбарлари тарихий уч томонлама саммитни ташкил этгани учун Хитой томонига миннатдорлик билдирган.
Учрашув якунида раҳбарлар оммавий ахборот воситалари учун оғзаки баёнот бермаган. Дональд Трамп аэропортга йўл олган, Си Цзиньпин эса Владимир Путинни автомобилгача кузатиб қўйган.
Ядровий урушда ғолиб бўлмайди
Уч давлат раҳбари имзолаган декларацияда ядровий қурол билан боғлиқ хавфлар алоҳида ўрин олган.
Ҳужжатда ядровий урушда ғолиб бўлиш мумкин эмаслиги ва бундай уруш ҳеч қачон бошланмаслиги кераклиги таъкидланган.
Россия, Хитой ва АҚШ ядровий хавфларни камайтириш, ядровий қурол тарқалишининг олдини олиш мақсадида доимий мулоқот олиб боришга интилишини билдирган.
Бу позиция уч мамлакатнинг глобал хавфсизлик ва стратегик барқарорликни сақлаш борасидаги ҳамкорликка тайёрлигини декларацияда акс эттирувчи асосий бандлардан бири бўлди.
Халқаро жиноий суд ва давлат раҳбарларининг иммунитети
Декларациянинг яна бир диққатга сазовор банди халқаро суд органларининг ваколатлари ва давлат мансабдор шахсларининг иммунитетларига тааллуқли.
Уч давлат раҳбари давлатларнинг розилиги принципи ва расмий шахсларнинг иммунитетларига риоя қилиш фундаментал аҳамиятга эга эканини таъкидлаган.
Ҳужжатда Халқаро жиноий суд (ХЖС) ва шу каби бошқа тузилмалар ўз ваколатларини суиистеъмол қилмаслиги кераклиги қайд этилган.
Бу банд халқаро ҳуқуқ, давлат суверенитети ва суд органларининг ваколатлари борасидаги баҳслар нуқтаи назаридан декларациянинг сиёсий жиҳатдан эътиборли қисмларидан бири ҳисобланади.
Россия, Хитой ва АҚШ энергетика соҳасида ҳамкорликни кенгайтирмоқчи
Уч давлат энергетик барқарорликни таъминлаш мақсадида нефть қайта ишлаш маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва етказиб беришни кўпайтириш режаларини ҳам декларацияга киритган.
Ҳужжатда барқарор энергия таъминотининг аҳамияти таъкидланган. Бу борадаги ҳамкорлик глобал энергетика бозоридаги барқарорликни таъминлашга қаратилган.
Шунингдек, БМТ Хавфсизлик кенгашининг доимий аъзолари бўлган Россия, Хитой ва АҚШ ташкилотни ислоҳ қилиш тарафдори эканини билдирган. Уларнинг позициясига кўра, БМТ глобал муаммоларга самаралироқ жавоб бериши ва халқаро тинчлик ҳамда хавфсизликни таъминлашдаги асосий вазифаларига мувофиқ фаолият юритиши керак.
Украина масаласи декларацияда акс этмади
Уч давлат раҳбари қабул қилган декларациянинг эътиборли жиҳатларидан бири — Украинадаги урушга оид банднинг мавжуд эмаслиги.
Ҳужжатда Украинадаги можаро, уни тўхтатиш шартлари ёки тинчлик музокаралари ҳақида бирор тўғридан-тўғри баёнот келтирилмаган.
Бироқ декларацияда Украина масаласининг тилга олинмагани уч давлат раҳбарлари бу мавзуда умуман муҳокама қилмаганини англатмайди. Учрашувнинг хусусий мазмуни ва музокараларда кўтарилган барча масалалар ҳақида очиқ маълумот берилмаган.
Декларациянинг тўлиқ мазмуни
Уч давлат раҳбари имзолаган ҳужжатда қуйидаги асосий позициялар акс этган:
БМТни глобал муаммоларга самарали жавоб берадиган ташкилот сифатида ислоҳ қилиш;
энергетик барқарорлик учун нефть қайта ишлаш маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва етказиб беришни кўпайтириш;
давлатларнинг розилиги принципи ва расмий шахслар иммунитетларини ҳурмат қилиш, халқаро суд органлари ваколатларини суиистеъмол қилишга йўл қўймаслик;
ядровий урушнинг олдини олиш, ядровий хавфларни камайтириш ва ядровий қурол тарқалишига қарши мулоқотни давом эттириш.
Шэньчжэньдаги уч томонлама учрашув ва қабул қилинган декларация глобал хавфсизлик, энергетика ва халқаро институтлар келажаги бўйича уч давлатнинг умумий позицияларини акс эттирувчи ҳужжат сифатида тақдим этилмоқда. Аммо унинг амалий натижалари ва келишувларнинг кейинги босқичда қандай амалга оширилиши ҳозирча очиқ қолмоқда.
Обуна билан реклама бўлмайди
Zamin Premium — ойига 4 900 сўм
Мавзуга оид янгиликлар

































Изоҳлар0
…