Россия Туркий давлатлар ташкилотига қўшилмоқчими? Кремль расман муносабат билдирди

Россия Федерацияси президентининг матбуот котиби Дмитрий Песков Россиянинг Туркий давлатлар ташкилоти (ТДТ) фаолиятида иштирок этиши мутлақо табиий ва мантиқий қадам бўлишини маълум қилди.

Кремль вакили 2 ноябрь куни берган баёнотида мамлакат таркибидаги кўплаб халқлар ва ҳудудларнинг тарихан туркий илдизларга эга эканини урғулаб, Москва ташкилот доирасида ҳамкорлик қилишдан манфаатдор эканига ишора қилди.

«Бу мантиқан тўғри ва табиий ҳол»: Песковнинг асосий таъкидлари

Россия раҳбариятининг мазкур масаладаги расмий ёндашуви қуйидаги асосий жиҳатларга таянади:

• Тарихий ва миллий омил: «Россияда бир қатор минтақалар мавжуд бўлиб, уларнинг аҳолиси тарихан ва келиб чиқишига кўра туркий ҳисобланади. Шу боис, бундай иштирок мутлақо тушунарли, мақсадга мувофиқ ва табиий бўлар эди», — дея таъкидлади Дмитрий Песков;

• Алоҳида минтақалар эмас, яхлит давлат: Президент матбуот котиби бу ўринда Россиянинг айрим туркий республикалари (масалан, Татаристон, Бошқирдистон ёки Ёқутистон) эмас, балки айнан Россия Федерациясининг яхлит давлат сифатидаги иштироки ҳақида сўз бораётганини алоҳида қайд этди.

Тоқаевнинг ташаббуси: Кузатувчи мақоми бериладими?

Кремлнинг бу позицияси тасодифан янграгани йўқ — у бевосита Марказий Осиёдаги муҳим сиёсий ташаббуснинг давоми ҳисобланади:

• Қозоғистон президенти таклифи: Бундан аввал Қозоғистон раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев Туркий давлатлар ташкилотида Россияга расмий кузатувчи мақомини бериш ғоясини илгари сурган эди;

• Чуқур тарихий алоқалар: Тоқаев ўз таклифини Москванинг асрлар давомида туркий дунё билан узвий геосиёсий, маданий ва иқтисодий алоқаларни сақлаб келаётгани билан изоҳлаган эди.

Агар мазкур ташаббус ташкилотга аъзо давлатлар (Ўзбекистон, Туркия, Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон) томонидан қўллаб-қувватланса, ТДТ майдонидаги геосиёсий мувозанат ва халқаро ҳамкорлик кўлами янги босқичга чиқиши мумкин.