АҚШ ва Дания Гренландия бўйича келишувга эришди: Оролда «Олтин гумбаз» жойлаштирилади

ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- АҚШ, Дания ва Гренландия ўртасида мудофаа ва хавфсизлик соҳасидаги уч томонлама шартнома имзоланди.
- Келишувга кўра, АҚШ Нарсарсуак ва Местерсвиг ҳудудларида янги ҳарбий базалар қуриш ҳамда Питуффик космик базасини кенгайтириш ҳуқуқига эга бўлди.
- Шунингдек, орол ҳудудида Американинг «Олтин гумбаз» ракетага қарши мудофаа тизими элементлари жойлаштирилади.
АҚШ ва Дания Гренландия масаласида мудофаа ҳамда хавфсизлик соҳасидаги йирик битимни имзолади. «Ведомости» нашрининг хабар беришича, 2026 йил 19 ноябрь куни Дания парламенти (Фолькетинг) АҚШ, Дания ва Гренландия ўртасидаги уч томонлама шартномани бир овоздан ратификация қилди. Бундан аввалроқ — ноябрь ойи бошида ҳужжат Гренландия парламенти томонидан маъқулланган, унинг ўзи эса 22 сентябрь куни БМТ Бош Ассамблеяси доирасида уч томон етакчилари томонидан имзоланган эди.
Янги ҳарбий базалар ва «Олтин гумбаз» тизими
Имзоланган ҳужжатга мувофиқ, Қўшма Штатлар Арктика минтақасидаги ўз ҳарбий иштирокини сезиларли даражада кенгайтириш имкониятига эга бўлади:
Иккита янги «мудофаа ҳудуди»: АҚШ оролнинг жанубидаги Нарсарсуак ва шарқидаги Местерсвиг яқинида янги ҳарбий базаларни жойлаштириш ҳуқуқини қўлга киритди.
Питуффик базасини кенгайтириш: Мавжуд Питуффик космик базаси инфратузилмаси янада кенгайтирилади.
«Олтин гумбаз» (Golden Dome): Шартнома орол ҳудудида Американинг ракетага қарши мудофаа тизими элементларини жойлаштиришга йўл очади ҳамда АҚШ ҳарбий самолётлари ва кемаларига Гренландия ҳаво макони ва ҳудудий сувларига эркин кириш ҳуқуқини беради.
Шартноманинг асосий бандлари | Тафсилотлар ва ҳуқуқий жиҳатлар |
Ҳарбий инфратузилма | Нарсарсуак ва Местерсвиг яқинида 2 та янги база, Питуффик космик базасини кенгайтириш |
Мудофаа тизимлари | «Олтин гумбаз» ракетага қарши мудофаа тизими элементларини жойлаштириш ва эркин транзит |
Сиёсий ва иқтисодий мақом | Дания суверенитети сақланиб қолади; АҚШ компанияларига қазилма бойликлар учун эксклюзив ҳуқуқ берилмайди |
Трампнинг баёнотлари ва Дания суверенитети
АҚШ президенти Дональд Трампнинг Қўшма Штатлар Гренландияни «қўлга киритгани» ҳақидаги шов-шувли баёнотларига қарамай, шартнома матни орол устидан Дания суверенитетини ва гренландияликларнинг ўз тақдирини ўзи белгилаш ҳуқуқини тўғридан-тўғри мустаҳкамлайди. Шунингдек, Дания Ташқи ишлар вазирлиги мазкур келишув Америка компанияларига Гренландияда фойдали қазилмаларни қазиб олиш бўйича ҳеч қандай эксклюзив имтиёзлар бермаслигини алоҳида таъкидлади.
Битим Копенгаген ва Нуук (Гренландия пойтахти) Вашингтонга ратификация жараёни якунлангани тўғрисида расмий дипломатик нота юборганидан сўнг дарҳол кучга киради — ушбу ҳужжат учун АҚШ Конгрессининг алоҳида маъқуллаши талаб этилмайди.
Сизнингча, АҚШнинг Гренландияда янги ҳарбий базалар ва «Олтин гумбаз» тизимини жойлаштириши Арктика минтақасидаги геосиёсий мувозанатга қандай таъсир кўрсатади? Фикрларингизни изоҳларда қолдиринг!
Обуна билан реклама бўлмайди
Zamin Premium — ойига 4 900 сўм
Мавзуга оид янгиликлар

































Изоҳлар0
…