Марказий банк валюта қоидаларини енгиллаштириб, янги имкониятлар яратди

Ўзбекистонда валюта операцияларини амалга ошириш тартиби янада такомиллаштирилди. Ўзбекистон Марказий банки томонидан қабул қилинган янги қарорга мувофиқ, мазкур соҳада бир қатор муҳим ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Ушбу янгиликлар, аввало, тадбиркорлар ва аҳоли учун жараёнларни соддалаштиришга қаратилгани билан аҳамиятлидир.
Янги тартибга кўра, юридик шахслар томонидан чет эл валютасини сотиб олиш учун тақдим этилган буюртмаларда кичик техник ёки имловий хатолар аниқланса, уларни қайтадан юбориш шарт эмас. Энди мижозлар ушбу камчиликларни жойида туриб тузатиш имкониятига эга бўлади. Регулятор таъкидлаганидек, амалиётда айнан шундай майда хатолар сабаб кўплаб операциялар рад этиларди ва бу тадбиркорлар учун ортиқча вақт йўқотишга олиб келарди.
Шунингдек, банк кассалари орқали нақд чет эл валютасини бериш тартиби ҳам аниқ ва равшан қилиб белгилаб қўйилди. Унга мувофиқ, жисмоний шахслар ўз ҳисобварақларидаги маблағ доирасида валютани чекловларсиз ечиб олиш ҳуқуқига эга бўлади. Юридик шахслар учун эса нақд валюта фақат белгиланган ва асосланган мақсадлар доирасида тақдим этилади.
Яна бир муҳим янгилик — барча валюта айирбошлаш операциялари, жумладан онлайн тарзда амалга ошириладиган транзакциялар ягона тизим орқали ҳисобга олинади. Бу эса бозордаги пул айланмаси ва ҳаракатини шаффоф кузатиш, таҳлил қилиш ҳамда назоратни кучайтиришга хизмат қилади.
Қарор доирасида жисмоний шахслар учун бир қатор қулайликлар ҳам жорий этилди. Энди фуқаролиги қайси давлатга тегишли бўлишидан қатъи назар, барча жисмоний шахслар банк ҳисобварақлари орқали шахсий мақсадларда (яъни носавдо операцияларида) бир-бирига эркин пул ўтказишлари мумкин. Бундан ташқари, хорижликлар ҳам мамлакат ичида устав фондига маблағ киритиш, хайрия қилиш ёки мерос билан боғлиқ операцияларни амалга ошириш имконига эга бўлди.
Капитал бозори иштирокчилари учун ҳам сезиларли енгилликлар яратилди. Энди юридик шахслар чет эл валютасида чиқарилган қимматли қоғозлар бўйича тўловларни амалга ошириш учун валюта сотиб олишда ортиқча ҳужжатлар тақдим этмайди. Бунинг учун қимматли қоғоз чиқарилганини тасдиқловчи асосий ҳужжатнинг ўзи етарли бўлади.
Шу билан бирга, хорижий инвесторлар учун ҳам муҳим имкониятлар очилди — улар фонд бозорида қимматли қоғозларни сотишдан тушган маблағларини ўз мурожаатига асосан эркин тарзда чет элга олиб чиқишлари мумкин бўлади. Бу эса мамлакат инвестицион муҳитини янада жозибадор қилади.
Маълумот ўрнида айтиш жоиз, мазкур қарор 2026 йил 30 март куни қабул қилиниб, Ўзбекистон Адлия вазирлиги томонидан 22 апрель куни давлат рўйхатидан ўтказилди. Расмий эълон қилинган санадан бошлаб ҳужжат кучга кирди.
Қисқаси, янги ўзгартишлар валюта бозоридаги жараёнларни енгиллаштириш, шаффофликни ошириш ва тадбиркорлик фаолияти учун янада қулай шароит яратишга хизмат қилади. Бу эса иқтисодиётнинг келгуси ривожига ижобий таъсир кўрсатиши кутилмоқда.