Сўнгги илмий тадқиқотлар гўшт маҳсулотларини истеъмол қилиш айрим инсонларда, айниқса, кекса ёшдагиларда хотира фаолиятига ижобий таъсир кўрсатиши мумкинлигини кўрсатмоқда. Олимлар APOE генининг муайян вариантларига эга бўлган шахсларда гўштни кўпроқ истеъмол қилиш когнитив пасайиш жараёнини секинлаштириши ва деменция ривожланиш хавфини камайтириши эҳтимолини аниқладилар.
Маълум қилинишича, ε3/ε4 ва ε4/ε4 генотиплари одатда Алцгеймер касаллиги хавфининг ортиши билан боғлиқ деб қаралади. Шу нуқтаи назардан, ушбу ген вариантларига эга инсонларда парҳезнинг таъсирини ўрганиш айниқса муҳим аҳамият касб этади. Тадқиқот натижалари нуфузли илмий нашрларда эълон қилиниб, бу соҳадаги қизиқишни янада оширди.
Илмий изланишларда 60 ёшдан ошган, дастлаб деменция аломатлари кузатилмаган 2157 нафар иштирокчи қамраб олинди. 15 йиллик кузатув давомида уларнинг 296 нафарида деменция белгилари аниқланган. Олимлар айниқса APOE ε3/ε4 ва ε4/ε4 генотипларига эга бўлган иштирокчиларни алоҳида таҳлил қилиб, улар умумий иштирокчиларнинг тахминан тўртдан бир қисмини ташкил этишини қайд этдилар.
Айнан шу гуруҳда гўшт маҳсулотларини кўпроқ истеъмол қилиш яхшироқ когнитив кўрсаткичлар билан боғлиқ экани маълум бўлди. Хусусан, гўштни мунтазам ва кўпроқ истеъмол қилган шахсларда хотира пасайиши секинлашгани, деменция хавфи эса тахминан 55 фоизга камайгани кузатилган. Бошқа ген вариантларига эга иштирокчиларда эса бундай аниқ боғлиқлик қайд этилмади.
Шу билан бирга, тадқиқот муаллифлари муҳим бир жиҳатга ҳам эътибор қаратдилар: қайта ишланган гўшт маҳсулотларини ортиқча истеъмол қилиш салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Яъни, гўшт тури ва уни қайта ишлаш даражаси ҳам инсон саломатлигида муҳим роль ўйнайди.
Мутахассислар ушбу тадқиқот кузатув характерига эга эканини ва тўғридан-тўғри сабаб-оқибат боғлиқлигини тўлиқ исботлаб бермаслигини таъкидлашмоқда. Шунга қарамай, натижалар жуда қизиқарли хулосага олиб келади: инсоннинг овқатланиш тартиби ва унинг мия саломатлиги ўртасидаги боғлиқлик генетик хусусиятларга бевосита боғлиқ бўлиши мумкин.
Бу эса келажакда барчага бир хил парҳез тавсия қилиш ўрнига, ҳар бир инсоннинг генетик тузилишига мослаштирилган шахсий овқатланиш дастурларини ишлаб чиқиш зарурлигини кўрсатади. Қисқаси, “ҳаммага битта диета” даври секин-аста тугаб бораётгандек.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
