Ота-оналар масъулияти бўйича янги талаблар кучга кирди

Ўзбекистонда фарзанд тарбияси, унинг таълим олиши ҳамда асосий ҳаётий эҳтиёжларини таъминлашга совуққонлик билан қарайдиган ота-оналар ва уларнинг ўрнини босувчи шахслар учун жавобгарлик чоралари жиддий тарзда кучайтирилди.

Президент томонидан имзоланган тегишли қонун билан Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга қатор қўшимча ва ўзгартиришлар киритилди. Эндиликда бола тарбиясига беписанд қараш, унинг ўқишига тўсқинлик қилиш ёки ноқонуний таълимга жалб этиш бир неча баробар кўпроқ жарима ҳамда маъмурий қамоқ билан жазоланади.

Қайси ҳуқуқбузарликлар учун жарималар қанчага ошди?

Янгиланган қонунчиликка асосан жарима миқдорлари ва жазо турлари қуйидагича белгиланди:

• Тарбия ва таълим мажбуриятларини бажармаслик:

  • Вояга етмаган болаларни тарбиялаш ва ўқитиш мажбуриятларини бажармаганлик, шу жумладан бунинг оқибатида бола маъмурий ҳуқуқбузарлик содир этган ҳолатлар учун жарима БҲМнинг 5 бараваридан 10 бараваригача оширилди (илгари 1 дан 5 бараваргача эди);

  • Агар ушбу ҳолат бир йил ичида такроран содир этилса, жарима миқдори БҲМнинг 10 бараваридан 15 бараваригача бўлади (илгари 5 дан 10 бараваргача эди).

• Ноқонуний диний таълимга жалб этиш:

  • Болани ноқонуний равишда диний таълим олиш жараёнига жалб этганлик учун ота-оналарга БҲМнинг 10 бараваридан 15 бараваригача жарима солинади (илгари 5 дан 10 бараваргача эди);

  • Бир йил давомида такроран содир этилган тақдирда — БҲМнинг 15 бараваридан 20 бараваригача жарима ёки 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси қўлланади.

• Мажбурий таълим олишга тўсқинлик қилиш:

  • Болаларнинг мажбурий умумий ўрта, ўрта махсус ва профессионал таълим олишига йўл қўймаганлик учун жарима БҲМнинг 15 бараваридан 20 бараваригача этиб мустаҳкамланди (илгари 10 дан 15 бараваргача бўлган);

  • Мазкур ҳуқуқбузарлик бир йилда қайта такрорланса, БҲМнинг 20 бараваридан 30 бараваригача жарима ёхуд 15 суткагача маъмурий қамоқ чораси кўрилади.

«Болага ғамхўрлик қилмаслик»: Қонунчиликдаги янги алоҳида норма

Кодексга киритилган яна бир муҳим қоида вояга етмаган болаларга бевосита ғамхўрлик кўрсатмаслик билан боғлиқдир. Мазкур қилмиш учун БҲМнинг 5 бараваридан 10 бараваригача миқдорда жарима жазоси белгиланди:

• Моҳияти нимада? Ота-оналар ёки болага қараш учун масъул шахслар барча зарур имконият, билим ва шароитга эга бўла туриб, боланинг асосий эҳтиёжларини (овқатланиш, даволаниш, кийиниш ва ҳ.к.) қасддан қондирмаслиги тушунилади;

• Жавобгарлик шарти: Бундай совуққонлик ва эътиборсизлик натижасида боланинг соғлиғи, жисмоний, ақлий ёки ахлоқий ривожланишига бевосита зарар етказилган бўлиши шарт.

Ушбу қатъий талаблар оилада болалар ҳуқуқларини ишончли ҳимоя қилиш, уларнинг тўлақонли ва сифатли таълим олишини кафолатлаш ҳамда жамиятда ота-оналик масъулиятини янада оширишга қаратилган.