Қонунда бундай чеклов йўқ: Ёшдаги фарқ никоҳга тўсиқ бўлиши мумкинми?

Ижтимоий тармоқларда никоҳ тузиш истагида бўлган фуқаронинг навбатдаги шов-шувли видеомурожаати тарқалди. Мурожаат муаллифининг билдиришича, у ва бўлажак турмуш ўртоғи никоҳни қайд этиш учун ФҲДЁ (ЗАГС) бўлимига борганида, масъул ходимлар томонидан ажабтовур рад жавоби берилган — аёли ундан 6 ёш катта бўлгани сабабли ходимлар «ёшлар ўзаро мутаносиб эмас» деган важни кўрсатиб, никоҳни рўйхатдан ўтказишни рад этган.

Мазкур видеолавҳа тармоқ фойдаланувчилари ўртасида кескин эътироз ва қизғин муҳокамаларга сабаб бўлмоқда.

Мурожаатчи даъвоси: Асл сабаб пуллик хизматдан воз кечишми?

Фуқаронинг фикрича, ёшдаги фарқ бу ерда шунчаки тўқиб чиқарилган баҳона бўлиши мумкин:

• «Тантанали никоҳ» мажбурияти: Мурожаатчининг таъкидлашича, раддиянинг туб сабаби уларнинг ФҲДЁ ходимлари томонидан таклиф этилган қўшимча пуллик тантанали никоҳ маросими ва тадбиридан воз кечгани билан боғлиқ;

• Норасмий талаблар: Ижтимоий тармоқларда бундай ихтиёрий хизматларни фуқароларга мажбуран тиқиштириш ва рад жавоби олинганда сунъий тўсиқлар яратиш ҳолатлари илгари ҳам танқид остига олинган эди.

Қонунчилик нима дейди? Ёш фарқи асос бўла олмайди

Ўзбекистон Республикаси Оила кодекси ва амалдаги меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларга кўра, ФҲДЁ органларининг бундай хатти-ҳаракати мутлақо ноқонуний ҳисобланади:

• Ёш фарқига чеклов йўқ: Қонунчиликда никоҳланувчилар ўртасидаги ёш тафовути бўйича ҳеч қандай чекланган меъёр ёки «мутаносиблик» талаби белгиланмаган;

• Никоҳ шартлари қатъий: Оила қонунчилигига биноан, никоҳ тузиш учун икки томоннинг ихтиёрий розилиги, уларнинг никоҳ ёшига етганлиги (18 ёш) ҳамда яқин қариндошлик ёки муомалага лаёқатсизлик каби монеликлар бўлмаслиги кифоя;

• Рўйхатга олиш мажбурияти: Агар қонунда назарда тутилган барча талаблар бажарилган бўлса, давлат органи никоҳни белгиланган тартибда қайд этиб беришга мажбур. Ходимларнинг шахсий қарашлари ёки ихтиёрий хизматларни рад этганлик сабабли аризани қабул қилмаслик жавобгарликка сабаб бўлади.

Ҳозирча Адлия вазирлиги ёки тегишли ФҲДЁ бўлими мазкур тарқалган видеомурожаат бўйича расмий муносабат билдирганича йўқ.