Эрон ҳудудидаги ҳарбий тўқнашувлар нафақат сиёсий ва хавфсизлик муҳитини, балки мамлакат футболини ҳам издан чиқарди. Очиқ манбаларга кўра, Эрон миллий чемпионати тўхтатилган, кўплаб хорижлик футболчилар эса хавфсизлик сабаб мамлакатни тарк этишга мажбур бўлган. Эрон федерацияси раҳбари Меҳди Тож ҳам ички лига тўхтатилганини айтгани ҳақида бир нечта манба хабар берган.
Бу ҳолат Марказий Осиё футболига, айниқса Ўзбекистон терма жамоаси учун муҳим бўлган легионерларга бевосита таъсир қиляпти. Очиқ манбаларда деярли барча ўзбекистонлик профессионал футболчиларнинг Эронни тарк этгани ҳақида хабарлар бор. Улар орасида Остон Ўрунов, Игорь Сергеев, Рустам Ашурматов, Жалолиддин Машарипов ва Одил Ҳамробеков каби миллий жамоа учун муҳим фигуралар ҳам тилга олинган.
Масалан, тарқалган маълумотларга кўра, Сергеев, Ўрунов ва Ҳамробеков Ўзбекистонга қайтган, Ашурматов БААга йўл олган, Машарипов эса Италияда тикланиш жараёнида қолган. Бу маълумотларнинг айрим қисми маҳаллий спорт нашрлари ва таҳлилий манбаларда келтирилган, аммо уларнинг барчаси бир вақтнинг ўзида расмий клуб баёнотлари билан тўлиқ тасдиқланган эмас. Шу боис ҳозирги манзарани “асосий сценарий” сифатида қабул қилиш тўғрироқ.
Энг катта муаммо шундаки, агар Эрон чемпионати ёзгача қайта тикланмаса, бу футболчилар бир неча ой ўйин амалиётисиз қолиб кетиши мумкин. Бу эса айниқса Ўзбекистон терма жамоаси учун хавфли, чунки олдинда жаҳон чемпионатига тайёргарликнинг ҳал қилувчи босқичи турибди. Терма жамоада рақобат юқори, шу сабаб узоқ вақт майдондан четда қолиш асосий таркиб учун курашда жиддий минусга айланиши мумкин.
Бундай вазиятда энг муҳим масала — ФИФА қарори. Чунки легионерлар юридик жиҳатдан ўз клублари билан шартнома орқали боғланган. Яъни улар шунчаки хоҳлаган жамоасига ўтиб кетолмайди. Бу ерда энг яқин прецедент — Украина ва Россия клублари билан боғлиқ ҳолат. ФИФА ўша пайтда махсус вақтинчалик қоидалар жорий қилиб, футболчилар ва мураббийларга шартномаларини вақтинча тўхтатиш имконини берган эди. Бу қоидалар ҳануз кенгайтирилган шаклда амал қилаётгани ФИФАнинг ўзи томонидан тасдиқланган.
Шунинг учун ҳозирча энг тўғри хулоса битта: эҳтимолий трансфер йўллари ҳақида гапириш мумкин, аммо якуний сўзни барибир ФИФА айтади. Агар вақтинчалик рухсат берилса, ўзбекистонлик легионерлар Суперлигага қисқа муддатли қайтиш вариантини кўриб чиқиши мумкин. Игорь Сергеев учун «Пахтакор» ёки «Бухоро», Остон Ўрунов учун «Навбаҳор» ёки «Машъал», Машарипов учун «Нефтчи» ёки ҳатто рамзий вариант сифатида «Хоразм», Ашурматов учун «Насаф», «Динамо» ёки «Қўқон-1912», Ҳамробеков учун эса «Насаф», «Қизилқум» ёки «Сурхон» каби йўналишлар мантиқий кўринади. Бу, албатта, расмий музокара эмас, балки ҳозирги вазиятдан келиб чиққан эҳтимолий сценарийлардир.
Шу билан бирга, вариантлар фақат Ўзбекистон билан чекланмайди. Қозоғистон чемпионатида трансфер ойнаси узоқроқ очиқ туриши, айрим Осиё лигаларида ҳам қўшимча рўйхатдан ўтказиш имкони сақланиши мумкин. Назарий жиҳатдан Жанубий Корея, Япония, ҳатто баҳорда бошланадиган Скандинавия ёки Болтиқбўйи лигалари ҳам кўриб чиқилиши мумкин. Бу йўллар, айниқса, терма жамоа аъзолари учун ўйин амалиётини сақлаб қолиш нуқтаи назаридан жуда муҳим.
Қисқаси, Эрондаги инқироз ҳозирча футболчиларнинг келажагини туманли қилиб қўйди. Улар хавфсиз ҳудудларга чиққан, аммо энди асосий савол бошқа: қачон ва қаерда яна мунтазам ўйнай бошлайди? Ҳозирча бу саволга аниқ жавоб йўқ. Лекин битта нарса равшан — ФИФА қарори кечикса, бу вазият энг аввало терма жамоалар даражасида сезилади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
