Бугунги кунда йирик технологик корпорациялар сунъий интеллект (AI) моделларини ўқитиш учун миллионлаб кучли видеокарталарга (GPU) эга ҳисоблаш кластерларини ишга туширмоқда. Бироқ, 54 та давлат ва 1,5 миллиарддан ортиқ аҳолини бирлаштирган Африка қитъасида маҳаллий тиллардаги маълумотлар базасини шакллантириш учун олимларга мингдан камроқ график процессорлар мавжуд. БМТнинг рақамли технологиялар бўйича элчиси Амандеэп Сингҳ Гилл буни технологик куч ва бойликнинг АҚШдаги саноқли ҳудудларда тўпланиб қолгани билан изоҳлади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Сиетл университетида бўлиб ўтган конференцияда Гилл 2026-йилни AI тартибга солиш соҳасида бурилиш нуқтаси деб атади. Унинг сўзларига кўра, технологиялар оддий баҳолаш босқичидан ўтиб, инсон иштирокисиз мураккаб вазифаларни бажарувчи тўлиқ автоном тизимларга айланмоқда. Масалан, Anthropic компаниясининг Мйтҳос модели киберхавфсизлик хавотирлари туфайли чекланган ҳолда чиқарилди. Дипломат келажакда AI тизимли хавф манбаига айланиши, киберҳимояни четлаб ўтиши ва дипфейклар орқали ижтимоий ишончни бутунлай йўқ қилиши мумкинлигидан огоҳлантирди.
Яна бир жиддий муаммо — маълумотлар марказларининг (дата-сентер) глобал иқлимга салбий таъсиридир. Катта тил моделлари ва автоном AI агентларининг ишлаши учун сарфланадиган энергия углерод нейтраллиги дастурларини хавф остига қўймоқда. Серверларни совутиш учун сарфланадиган чучук сув миқдори, эскирган ускуналарни утилизация қилиш ва нодир минералларни қазиб олиш харажатлари муттасил ўсиб бормоқда. Энг ачинарлиси, ушбу экологик юк асосан даромади паст бўлган ривожланаётган давлатлар зиммасига тушмоқда.
Вазиятни ўнглаш учун БМТ таркибида 40 нафар мутахассисдан иборат махсус илмий гуруҳ тузилди. Унга Нобел мукофоти совриндори Мариа Ресса ва таниқли олим Ёшуа Бенгио раҳбарлик қилмоқда. Гуруҳда бир давлатнинг устунлигига йўл қўймаслик учун АҚШ ва Хитойга иккитадан ўрин берилган, қолган 36 та ўрин бошқа давлатлар, жумладан, Африка вакиллари ўртасида тақсимланган. Гуруҳнинг илк кенг кўламли ҳисоботи 2026-йил июль ойида эълон қилиниши кутилмоқда.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
