Ўлик юлдуз кулидан янги авлод сайёраси дунёга келди

Халқаро аъломшунослар гуруҳи Қуёшга ўхшаш юлдузлар ўз ҳаётий сиклини якунлагандан сўнг ҳам уларнинг атрофида янги сайёралар шаклланиши мумкинлигига оид илк исботларни қўлга киритди. Ушбу кашфиёт коинотдаги эволюцион жараёнлар ҳақидаги тасаввурларни тубдан ўзгартириб юбориши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com нашрининг хабар беришича, аниқланган осмон жисми юлдуз ҳалокатидан олдин мавжуд бўлмаган ва унинг оқ пакана ҳолатига ўтишини бошидан кечирмаган. Янги сайяти бевосита юлдуз ўз ҳаётининг сўнгги босқичида фазога отиб юборган моддалар ҳисобига бунёд этилган.

Юлдузлар эволюциясининг янги саҳифаси

Қуёш каби ўрта массали юлдузлар ўз эволюциясининг охирида ташқи қобиқларининг кескин кенгайиши босқичини бошдан кечиради. Гелий ва бошқа оғир элементлар ёнгандан сўнг улар бу қатламларни фазога сочиб юборади ва натижада сайёравий туманлик ҳосил бўлиб, қолган ядро оқ паканага айланади.

Илмий жамоатчиликда илгари сайёравий туманликлар ичида тўлақонли осмон жисмлари мавжуд бўлиши мумкинлигига шубҳа билан қаралган. Бироқ сўнгги йигирма йил давомида олиб борилган кузатувлар оқ паканалар тошлоқ сайёралар таркибига хос моддаларга эга бўлган осмон жисмларини парчалаб, ютиб юборишга қодир эканини кўрсатди.

Илмий изланишларнинг аҳамияти

Олиб борилган сўнгги тадқиқотлар мавжуд илмий қарашларни сезиларли даражада кенгайтиради. Олимлар эндиликда ҳалок бўлган юлдузлар қолдиқлари атрофида бутун бошли «иккинчи авлод сайёралари» пайдо бўлиши мумкинлиги ҳақидаги саволни ўртага ташламоқда.

Мутахассисларнинг фикрича, бундай янги дунёлар ҳатто келажакда бизнинг Қуёшимиз ҳам фазога отиб юборадиган моддалар асосида шаклланиши эҳтимолдан холи эмас. Бу эса коинотдаги моддалар айланиши ва юлдузлар тизимининг қайта туғилиши жараёнларини чуқурроқ тушуниш имконини беради.