Болалар саломатлигига сездирмай зарар етказадиган 5 турдаги маҳсулот

Ранг-баранг қадоқлар, ширин таъм ва болаларга мўлжалланган реклама — буларнинг барчаси кичкинтойларни турли егулик ва ичимликларга қизиқтиради. Аммо бола яхши кўриб истеъмол қиладиган ҳар бир маҳсулот ҳам унинг соғлиғи учун фойдали эмас. Айрим маҳсулотларни тез-тез истеъмол қилиш ортиқча вазн, тишлар емирилиши ва нотўғри овқатланиш одатларига сабаб бўлиши мумкин.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ҳам кичик ёшдаги болалар рационида шакар, туз ва трансёғларга бой маҳсулотларни чеклашни тавсия қилади. Хўш, болалар истеъмолида қайси 5 турдаги маҳсулотга алоҳида эътибор бериш керак?

1. Газланган ва ширин ичимликлар

Кола, лимонад, ширин чой, қадоқланган шарбатли ичимликлар таркибида кўп миқдорда қўшилган шакар бўлиши мумкин. Уларни мунтазам ичиш тишлар кариеси ва ортиқча вазн хавфини оширади. Бундан ташқари, бундай ичимликлар боланинг сув ичиш одатини ҳам сиқиб чиқариши мумкин. Икки ёшгача бўлган болаларга қўшилган шакарли ичимликлар тавсия этилмайди.

2. Конфет, печене ва бошқа ширинликлар

Конфет, мармелад, вафли, торт ва ширин печенелар болалар орасида жуда машҳур. Бироқ уларнинг кўпида шакар миқдори юқори, фойдали озиқ моддалар эса кам бўлади. Бундай маҳсулотларни тез-тез ейиш тишлар емирилиши ва ортиқча вазн муаммосига олиб келиши мумкин. Айниқса, икки ёшгача бўлган болалар овқатига қўшимча шакар қўшмаслик тавсия этилади.

3. Чипс, сухарик ва тез тайёрланадиган лапшалар

Бу маҳсулотларда туз, ёғ ва турли қўшимчалар кўп бўлиши мумкин. Уларни мунтазам истеъмол қилиш боланинг рационида фойдали маҳсулотлар — сабзавот, мева ва оқсилга бой таомлар улушини камайтиради. Айрим маҳсулотлардаги натрий миқдори ҳам болалар учун ортиқча бўлиши мумкин.

4. Колбаса, сосиска ва дудланган гўшт маҳсулотлари

Колбаса ва сосискалар тез тайёрланиши сабабли кўплаб оилаларда кундалик дастурхонга кириб қолган. Аммо бундай маҳсулотларда туз кўп бўлиши, айримларида эса ёғ миқдори юқори бўлиши мумкин. Шу боис уларни боланинг кундалик овқатланишида асосий гўшт манбаи сифатида ишлатмаслик, имкон қадар янги пиширилган гўшт, балиқ ёки тухумни танлаш маъқул.

5. Энергетик ва кофеинли ичимликлар

Энергетик ичимликлар болалар учун мутлақо мос эмас. Улар таркибидаги кофеин юрак уришини тезлаштириши, уйқуни бузиши ва асабийликни кучайтириши мумкин. Кичик ёшдаги болалар учун кофеиннинг хавфсиз миқдори аниқ белгиланмаган. Шу сабабли уларга энергетик ичимликлар, қаҳва ва кофеинли ичимликлар бермаслик керак.

Энг муҳими, бу маҳсулотларнинг барчасини бир хил даражада «заҳар» деб аташ тўғри эмас. Асосий хавф — уларни тез-тез ва кўп миқдорда истеъмол қилишда. Боланинг кундалик рационида оддий сув, сабзавот, мева, тухум, гўшт, сут маҳсулотлари ва уйда тайёрланган фойдали таомлар устун бўлиши керак.