Issiq havo va elektromobillar: Renault 4 misolida batareya samaradorligi tahlili

Yoz faslining jazirama issigʻi nafaqat insonlar, balki zamonaviy texnologiyalar, xususan, elektromobillar uchun ham jiddiy sinov hisoblanadi. Havo harorati 30 darajadan yuqoriga koʻtarilishi bilan koʻpchilik haydovchilar oʻz avtomobillarining texnik imkoniyatlari va energiya sarfi borasida xavotirga tusha boshlaydilar. Ayniqsa, yangi avlod Renault 4 kabi elektromobillar misolida bu masalani oʻrganish bugungi kunda dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Maʼlumki, elektromobillarning litiy-ionli akkumulyatorlari maʼlum bir harorat oraligʻida eng yuqori samaradorlik bilan ishlaydi. Autocar nashri mutaxassislarining taʼkidlashicha, termometr koʻrsatkichi 34 darajadan oshganda, batareyalarning ideal ishchi holatidan chetlanish kuzatiladi. Bu esa haydovchilar kutgan tejamkorlik va masofa bosib oʻtish koʻrsatkichlariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.

Issiqlikning batareya quvvatiga taʼsiri

Qishning qahratonida elektromobillar quvvati tez kamayishi koʻpchilikka maʼlum, biroq haddan tashqari issiq havo ham xuddi shunday muammolarni keltirib chiqaradi. Renault 4 kabi ixcham va shahar sharoitiga moslashgan elektromobillar issiq havoda batareyani sovutish uchun qoʻshimcha energiya sarflashga majbur boʻladi. Bu esa avtomobilning bir marta quvvatlanish orqali bosib oʻtadigan umumiy masofasini sezilarli darajada qisqartiradi.

Oʻzbekiston sharoitida, yoz oylarida harorat 40-45 darajagacha koʻtarilishini hisobga olsak, bu muammo mahalliy haydovchilar uchun yanada muhimroqdir. Avtomobil ichidagi iqlim nazorati (konditsioner) tizimining toʻliq quvvatda ishlashi ham batareya zaxirasini tezroq sarflanishiga olib keladi. Natijada, moʻtadil ob-havoda koʻrsatilgan samaradorlik koʻrsatkichlari jaziramada oʻz kuchini yoʻqotadi.

Haydovchilar uchun tavsiyalar

Mutaxassislar jazirama issiqda elektromobildan foydalanishda bir qancha qoidalarga amal qilishni maslahat berishadi. Birinchidan, avtomobilni imkon qadar soya joylarda yoki yopiq turargohlarda qoldirish lozim. Bu akkumulyator blokining haddan tashqari qizib ketishining oldini oladi. Ikkinchinchidan, quvvatlash jarayonini kunning salqin vaqtlarida — erta tongda yoki tunda amalga oshirish tavsiya etiladi.

Renault 4 kabi modellar zamonaviy issiqlik boshqaruvi tizimlari bilan jihozlangan boʻlsa-da, fizik qonuniyatlarini butunlay chetlab oʻtib boʻlmaydi. Yuqori haroratda batareya ichidagi kimyoviy jarayonlar tezlashadi, bu esa uzoq muddatda uning xizmat qilish muddatiga ham taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shuning uchun, issiq ob-havoda keskin tezlanishlardan qochish va energiya rekuperatsiyasi tizimidan unumli foydalanish maqsadga muvofiqdir.

Xulosa qilib aytganda, zamonaviy elektromobillar 34-35 darajali issiqqa bardosh bera oladi, biroq bu ularning maksimal samaradorlik bilan ishlashini kafolatlamaydi. Texnologiyalar rivojlanishi bilan batareyalarning haroratga chidamliligi oshib bormoqda, ammo hozircha haydovchilar tabiat injiqliklarini hisobga olgan holda oʻz harakatlarini rejalashtirishlari lozim boʻladi.