Avtomobil bozorida keskin oʻsish: Elektr transporti savdosi rekord darajaga yaqinlashdi

Joriy yilning iyun oyi avtomobil savdosi boʻyicha pandemiya davridan keyingi eng yuqori koʻrsatkichni qayd etdi. Avtomobil ishlab chiqaruvchilar va savdogarlar jamiyati (SMMT) maʼlumotlariga koʻra, bozordagi bu jonlanishga asosan elektromobillar va gibrid modellarga boʻlgan talabning ortishi sabab boʻlgan. Biroq, soha mutaxassislari hukumat tomonidan belgilangan ekologik maqsadlarga erishish hali ham qiyin kechayotganidan xavotirda. Bu haqda Autocar.co.uk xabar beradi.

Iyun oyida roʻyxatga olingan yangi avtomobillar soni 11,4 foizga oʻsib, 213 166 donani tashkil etdi. Bu 2019-yildan buyon kuzatilgan eng yaxshi iyun koʻrsatkichidir. SMMT ushbu oʻsishni toʻliq elektrlashtirilgan transport vositalari bilan bogʻlamoqda. Bozorga yangi brendlarning kirib kelishi va past emissiyali avtomobillar tanlovining kengayishi xaridorlar qiziqishini oshirgan.

Elektr quvvati bilan ishlaydigan transport vositalari orasida ayniqsa Plug-in gibridlar va toʻliq elektromobillar peshqadamlik qilmoqda. Plug-in gibridlar bozordagi ulushini 12,5 foizga yetkazgan boʻlsa, elektromobillarning ulushi oʻtgan yilgi 24,8 foizdan 30 foizgacha koʻtarildi. Bu joriy yildagi eng yuqori koʻrsatkich boʻlib, Buyuk Britaniya tarixidagi rekord natijalarga yaqinlashdi.

Yoqilgʻi narxi va xaridorlar tanlovi

Mutaxassislarning fikricha, benzin va dizel yoqilgʻisi narxining koʻtarilishi isteʼmolchilarni tejamkorroq variantlarni izlashga majbur qilmoqda. Masalan, Renault kompaniyasi yoqilgʻi inqirozi fonida oʻz mijozlari talabida keskin oʻzgarish boʻlganini maʼlum qildi. Aprel oyida frantsuz brendi saytida elektromobillarga boʻlgan soʻrovlar 42 foizga oshgan.

Oʻzbekiston bozorida ham BYD kabi brendlarning kirib kelishi bilan elektromobillarga boʻlgan qiziqish ortib borayotganini inobatga olsak, global tendensiya mahalliy bozorga ham taʼsir oʻtkazmay qolmaydi. Yoqilgʻi tejamkorligi va ekologik tozalik zamonaviy avtomobil sanoatining asosiy drayveriga aylanib bormoqda.

Hukumat talablari va real imkoniyatlar

Garchi savdo hajmi oʻsayotgan boʻlsa-da, ishlab chiqaruvchilar ZEV (nol emissiyali transport vositalari) mandati talablarini bajarishda qiyinchilikka duch kelishmoqda. 2026-yilgacha belgilangan 33 foizlik marraga yetish uchun elektromobillar sotuvi har oyda kamida 40 foizdan yuqori boʻlishi kerak. Hozircha bu koʻrsatkich oʻrtacha 25 foiz atrofida qolmoqda.

SMMT hisobotida taʼkidlanishicha, ichki yonuv dvigatelli (ICE) avtomobillar hali ham bozorning toʻrtdan uch qismini egallab turibdi. Tabiiy talab kutilgan surʼatlarda oʻsmayotgani sababli, ishlab chiqaruvchilar investitsiyalarni yoʻnaltirish va foyda koʻrish masalasida bosim ostida qolmoqda.

Shu bilan birga, narxi 40 000 funt sterlingdan past boʻlgan elektromobillar uchun davlat subsidiyalari mavjudligiga qaramay, ommaviy oʻtish jarayoni sekin kechmoqda. Bu esa avtomobil sanoatining kelajakdagi barqarorligiga va ikkilamchi bozordagi narxlarning shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.