Qizlar sportni nega tashlaydi? «Katta opa» bunga yechim topdi
Katta opa loyihasi a’zolari har hafta maktabdan keyin Istlida uchrashishadi.
Buyuk Britaniyada o‘smir qizlarni sportda ushlab qolishga qaratilgan «Katta opa» loyihasi kutilganidan ham muhim natija bermoqda. Faqat qizlar qatnashadigan mashg‘ulotlar, xotirjam muhit va yosh murabbiylarning qo‘llab-quvvatlashi ularga o‘zini erkin his qilish va sportga qayta qiziqish imkonini beryapti.
Tadqiqotlarga ko‘ra, avval o‘zini sportchi deb hisoblagan qizlarning 43 foizi o‘smirlik davrida jismoniy faollikka bo‘lgan muhabbatini yo‘qotadi. Loyiha ana shu xavotirli tendensiyani o‘zgartirishga urinmoqda.
Qizlar nega mashg‘ulotlarni tashlab ketadi?
«Sportdagi ayollar» xayriya tashkiloti o‘tkazgan o‘rganishda qizlarning sportdan uzoqlashishiga bir nechta omil sabab bo‘lishi aniqlangan.
Eng ko‘p tilga olingan muammolardan biri — boshqalar ularni doim baholayotgandek his qilish. Ayrim o‘smirlar o‘zini yetarlicha kuchli, epchil yoki yaxshi ko‘rinmaydi, deb o‘ylaydi.
O‘g‘il bolalar bilan birga o‘tkaziladigan mashg‘ulotlarda esa ba’zi qizlar xato qilishdan, masxara bo‘lishdan yoki o‘zini boshqalar bilan taqqoslashdan xavotir oladi. Natijada ular imkoniyatini sinab ko‘rish o‘rniga sportni butunlay tashlab ketadi.
Faqat qizlar qatnashadigan xavfsiz muhit
«Katta opa» dasturida 9 yoshdan 15 yoshgacha bo‘lgan qizlar turli sport turlarini sinab ko‘rishga rag‘batlantiriladi. Mashg‘ulotlarda basketbol, futbol, fitnes va sport zalidagi jismoniy mashqlar qamrab olinadi.
Loyihaning eng faol markazlaridan biri Hempshir grafligining Istli shahridagi Places Leisure Center'da joylashgan.
Bu yerda qizlar har hafta maktabdan keyin uchrashadi. Ulardan darhol yuqori natija talab qilinmaydi. Asosiy e’tibor harakatdan zavq olish, yangi do‘stlar orttirish va o‘ziga bo‘lgan ishonchni mustahkamlashga qaratiladi.
11 yoshli Poppi dasturdagi mashg‘ulotlarni «qiziqarli» deb atadi.
«Men do‘stlar orttiraman va jismonan baquvvat bo‘laman», — dedi u.
«Qizlar ham hamma narsani qila oladi»
14 yoshli Xollining fikricha, faqat qizlardan iborat muhit alohida qo‘llab-quvvatlash hissini beradi.
«O‘g‘il bolalar ko‘pincha o‘zlarini hamma narsada, ayniqsa sportda yaxshiroq deb o‘ylaydi. Bu mashg‘ulot esa qizlar ham ular qila oladigan ishlarni bajarishini ko‘rsatadi», — dedi u.
Xolliga ko‘ra, mashg‘ulotda faqat qizlarning bo‘lishi ularni erkinroq harakat qilishga va o‘z kuchini sinab ko‘rishga undaydi.
Bu yerda natijadan ko‘ra ishtirok, raqobatdan ko‘ra bir-birini qo‘llab-quvvatlash muhimroq.
Murabbiy emas, ishonchli «katta opa»
21 yoshli Taliya Bruks loyihada yo‘riqchi va elchi sifatida faoliyat yuritadi. Uning vazifasi faqat mashqlarni ko‘rsatib berishdan iborat emas.
Taliya qizlar uchun ishonchli «katta opa» bo‘lishga, ularning jismoniy va ruhiy holatini qo‘llab-quvvatlashga harakat qiladi.
«Ular menga ishonishi mumkin. Biror muammosi bo‘lsa, kelib maktab, hayz yoki boshqa tashvishlari haqida gaplashishi mumkin», — dedi u.
Bruksning ta’kidlashicha, o‘g‘il bolalar ishtirokida ayrim qizlar o‘zini to‘xtatib, mashqni bajarishdan voz kechadi. Faqat qizlar qatnashadigan muhitda esa ular o‘zini erkin tutib, yangi harakatlarni qo‘rqmasdan sinab ko‘radi.
Natija: qizlarning 60 foizi sportni ko‘proq yoqtirgan
Dastlab davlatning tampon solig‘i granti hisobidan moliyalashtirilgan loyiha hozir Places Leisure bilan hamkorlikda Buyuk Britaniyaning 80 dan ortiq markazida amalga oshirilmoqda.
Ayrim ishtirokchilar sport zaliga bepul a’zo bo‘lish va mashg‘ulotlarda qatnashish imkoniyatiga ega. Boshqalar uchun esa imtiyozli tariflar taklif qilinadi.
«Sportdagi ayollar» tashkiloti vakili Reychel Uilyamsning aytishicha, dasturda qatnashgan qizlarning 60 foizi keyinchalik sportni avvalgidan ko‘proq yoqtirishini bildirgan.
Loyiha nafaqat jismoniy faollikni oshirmoqda, balki qizlarning baxti, chidamliligi va yangi narsalarni sinab ko‘rishga tayyorligiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Eng muhim saboq — boshqalarning fikridan qo‘rqmaslik
Taliya Bruks mashg‘ulotlardan keyin qizlarning tobora ishonchli va xotirjam bo‘lib borayotganini ko‘rishini aytdi.
U sport zalida hamma ularga qarayotgandek tuyuladigan qizlarga oddiy, ammo ta’sirli fikrni tushuntiradi:
«Aslida hech kim sizga qaramayapti. Odamlar ko‘zguda o‘zlariga qarayapti».
Poppi esa dasturda o‘rgangan eng katta sabog‘ini bir jumla bilan ifodaladi:
«Hech kimning fikrini o‘ylama, faqat o‘zing bo‘lishni o‘yla».
«Katta opa» tajribasi qizlarni sportda ushlab qolish uchun qimmat jihozlardan ko‘ra, xavfsiz muhit, ishonch va ularni tushunadigan inson muhimroq ekanini ko‘rsatmoqda.
Izohlar 0
…