AQSH okean suvidan uran olish texnologiyasini sanoat miqyosida joriy etishga ruxsat berdi

AQSH Energetika vazirligi (DOE) Ostin shahrida joylashgan SuperCritical Materials kompaniyasiga dengiz suvidan uran ajratib olish texnologiyasidan tijoriy maqsadlarda foydalanish uchun litsenziya berdi. Ushbu innovatsion usul vazirlikning milliy laboratoriyalarida ishlab chiqilgan boʻloʻp, endilikda u sanoat miqyosida tatbiq etiladi. Bu qadam jahon energetika bozorida yadro yoqilgʻasiga boʻlgan ehtiyoj ortib borayotgan bir paytda strategik ahamiyatga ega. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur texnologiya Tinch okeani shimoli-gʻatbiy milliy laboratoriyasi (Pacific Northwest National Laboratory — PNNL) mutaxassislari tomonidan yaratilgan. U dengiz suvida erigan uranni maxsus adsorbent materiallar yordamida yigʻishga asoslangan. SuperCritical Materials ushbu tizimni nafaqat AQSH hududida, balki kelajakda ittifoqchi mamlakatlarda ham joriy etish huquqini qoʻga kiritdi.

Okeandagi cheksiz zaxiralar

Kompaniya hisob-kitoblariga koʻra, jahon okeanida taxminan 4,5 milliard tonna erigan uran mavjud. Bu quruqlikdagi barcha maʼum zaxiralardan bir necha barobar koʻp demakdir. Shu paytgacha okean suvidan uran olish laboratoriya sharoitida oʻz isbotini topgan edi, biroq jarayonning yuqori tannarxi va sanoat miqyosida kengaytirishdagi qiyinchiliklar uning ommalashishiga toʻqinlik qilib kelayotgan edi.

ixbt.com maʼumotiga koʻra, ushbu loyihaning faollashishi AQSHda atom energetikasiga investitsiyalar oqimi kuchayishi bilan bogʻliq. Sunʼniy intellekt (AI) texnologiyalarining rivojlanishi, yirik maʼumotlarni qayta ishlash markazlari (data-centers) va energiya talab qiladigan ishlab chiqarish quvvatlarining ortishi elektr energiyasiga boʻlgan talabni keskin oshirib yubordi.

Strategik mustaqillik va yangi imkoniyatlar

Hozirgi vaqtda yadro energetikasi sohasi nafaqat yangi reaktorlarni qurish, balki yoqilgʻani qazib olishdan tortib, uni boyitishgacha boʻlgan butun taʼminot zanjirini kengaytirish vazifasi bilan yuzlashmoqda. SuperCritical Materials adsorbentlar kimyosi va materialshunoslik sohasidagi yutuqlardan foydalanib, texnologiyani iqtisodiy jihatdan samarali qilishni rejalashtirmoqda.

Kompaniya vakillarining taʼkidlashicha, ushbu yondashuv faqat uran bilan cheklanib qolmaydi. Dengiz suvidan boshqa muhim va nodir materiallarni ajratib olishda ham ushbu uslubni qoʻllash mumkin. Bu esa AQSHning strategik resurslar boʻyicha importga qaramligini kamaytiradi va ichki taʼminot zanjirini mustahkamlaydi.

Biroq, laboratoriya sinovlaridan toʻliq sanoat ishlab chiqarishiga oʻtish uchun kompaniya mahsulot tannarxini raqobatbardosh darajaga tushirishi lozim. Shuningdek, texnologiyaning keng koʻlamli sharoitlarda uzoq muddatli samaradorligi amalda tasdiqlanishi talab etiladi. Agar ushbu maqsadlarga erishilsa, energetika olamida yangi davr boshlanishi mumkin.