1 октябрдан my.gov.uz порталида ўзгаришлар кучга кирмоқда: фирибгарликка чек қўйилади
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- 1-октябрдан мй.gov.uz портали орқали фуқаролар ўз мол-мулклари, транспорт воситалари, мобил алоқа рақамлари ва банк карталарини ягона марказлашган интерфейсда назорат қила оладилар.
- Эндиликда фуқаролар номига расмийлаштирилган ҳар қандай нотариал ҳаракат ҳақида портал орқали автоматик огоҳлантириш хабарномаси юборилади.
Ўзбекистоннинг Ягона интерактив давлат хизматлари портали (my.gov.uz) орқали рақамли бошқарув тизимида фуқароларнинг хавфсизлиги ва қулайлигини янги босқичга олиб чиқувчи улкан янгиланиш жорий этилмоқда. Жорий йилнинг 1 октябридан бошлаб юртдошларимиз уйдан чиқмасдан туриб, портал орқали ўз мол-мулклари, транспорт воситалари, барча мобил алоқа рақамлари ҳамда банк карталарини ягона марказлашган интерфейсда назорат қилиш ва бошқариш имкониятига эга бўладилар. Энг диққатга сазовор янгилик — эндиликда фуқаролар номига бирор-бир нотариал ҳаракат расмийлаштирилса, портал орқали унга дарҳол автоматик равишда расмий огоҳлантириш хабарномаси юборилади.
Бундан ташқари, кўчмас мулк ва автомобилни гаровга қўйиш, сотишга ихтиёрий тақиқ ўрнатиш ёки уни бекор қилиш, номингизда нечта телефон рақами борлигини билиб, ортиқчаларини ўчириш ҳамда банк карталарини масофадан блоклаш каби ўнлаб муҳим амалиётлар расман ягона тизимга бирлаштирилмоқда. Ушбу янги функциялар фуқароларнинг хабарисиз сохта ишончнома тузиш, ноқонуний сим-карта очиш ёки банк пластикларидан фирибгарлик йўли билан пул ечиб олишдек оғриқли жиноятларга бутунлай зарба беришга қаратилган.
Хўш, 1 октябрдан бошлаб ушбу хизматлардан қандай фойдаланиш мумкин, улар шахсий хавфсизликни қандай ҳимоя қилади ва фуқаролар нега бу янгиликни интиқлик билан кутмоқда?
«Гаров тақиқи, нотариал хабарнома ва сим-карта назорати»: 1 октябрдаги янгиланишнинг 5 та асосий нуқтаси
My.gov.uz портали ишга тушираётган янги рақамли имкониятлардан энг муҳим тафсилотлар:
Мол-мулк ва автотранспортни ҳимоя қилиш: Уй-жой ва машинани гаровга/ипотекага қўйиш, шунингдек, бегона шахслар сотиб юбормаслиги учун сотувга тақиқ қўйиш ва уни бекор қилиш имконияти пайдо бўлди;
Автоматик нотариал огоҳлантириш: Агар фуқаро номига нотариус орқали бирон-бир расмий ҳаракат амалга оширилса, унга зудлик билан махсус билдиришнома (SMS/хабарнома) келади;
Номингиздаги барча телефон рақамлари устидан назорат: Ўз шахсингизга расмийлаштирилган барча сим-карталарни кўриш, уларни вақтинча ўчириш, қайта ёқиш ёки бутунлай ёпиш мумкин бўлади;
Яширин пулли хизматларни аниқлаш: Телефон рақамига уланган ва ҳисобдан пул ечаётган барча қўшимча пулли обуналарни кўриш ва бошқариш амалиёти йўлга қўйилди;
Банк карталарини тезкор блоклаш: Картани блоклаш ёки уни бутунлай ёпиш учун банк филиалига бормасдан, my.gov.uz орқали онлайн ариза юбориш имкони яратилди.
My.gov.uz — 1 октябрдан кучга кирувчи янги хизматлар каталоги таҳлили
Фуқароларга тақдим этилаётган рақамли инструментлар ва уларнинг ҳимоя механизмлари кўрсаткичлари:
Йўналиш ва соҳа | Тақдим этилаётган янги функциялар | Фуқаро учун асосий фойда ва ҳимоя даражаси |
Кўчмас мулк ва уй-жой | Гаровга, ипотекага қўйиш; сотишга мустақил тақиқ ўрнатиш ва бекор қилиш | Сохта шартномалар ва ноқонуний олди-сотди хавфининг олди олинади |
Автотранспорт воситалари | Транспортни гаровга қўйиш ва сотишга тақиқ қўйиш учун онлайн ариза | Автомобилларни фирибгарлар томонидан бошқа шахсларга ўтказиб юборишини тўхтатади |
Мобил алоқа рақамлари | Номидаги рақамлар рўйхати, уларни ўчириш, ёпиш ва пулли хизматларни текшириш | Билдирилмасдан номингизга очилган ноқонуний сим-карталарни фош қилади |
Банк пластик карталари | Картани тезкор блоклаш ва тўлиқ ёпиш бўйича банкка электрон ариза юбориш | Карта йўқолганда ёки фирибгарлар ҳужумида маблағларни зудлик билан қутқариш |
Нотариал хавфсизлик | Номига расмийлаштирилган нотариал ҳаракат ҳақида автоматик хабарнома | Шахсий иштироксиз расмийлаштириладиган шубҳали ишончномаларнинг бир зумда олдини олиш |
Ҳуқуқий ва рақамли экспертиза: Нега бу хизматлар фирибгарликни йўқ қилишда туб бурилиш ясайди?
Киберхавфсизлик мутахассислари ва ҳуқуқшуносларнинг хулосалари:
«Сохта ишончномалар»га чек қўйилиши: Илгари айрим фуқаролар ўзлари билмаган ҳолда уй-жойи ёки машинаси сотиб юборилгани ёхуд гаровга қўйилганини ойлар ўтиб билиб қолишарди; янги нотариал хабарнома ва ихтиёрий тақиқ ўрнатиш тизими бундай жиноятларни бошланғич нуқтасидаёқ бартараф этади;
«Дропперлик» ва сохта сим-карталар эпидемиясига зарба: Кибержиноятчилар кўпинча бегуноҳ одамлар паспортига сим-карталар очиб, улар орқали ноқонуний молиявий операцияларни амалга оширишарди; эндиликда фуқаро порталга кириб, номидаги бегона рақамларни бир тугма билан аниқлаб, дарҳол блоклай олади;
Қариялар ва содда фуқароларни ҳимоя қилиш: Телефон балансидан номаълум обуналар туфайли пул ечиб олиниши кўп учрайдиган муаммо эди; пулли хизматларни ягона портал орқали кўриш ва назорат қилиш шаффофликни кафолатлайди;
Пластик карталарни тезкор қутқариш: Турли фирибгарлик ҳаволаларига алданиб қолган фуқаро энди турли банкларнинг иловаларини қидириб ўтирмасдан, ягона давлат порталидан картасини фавқулодда тўхтатиб қўйиши мумкин.
My.gov.uz порталининг 1 октябрдаги янгиланиши Ўзбекистонда электрон ҳукумат ва киберхавфсизлик соҳасида фуқаролар манфаатига қаратилган энг салмоқли амалий қадамлардан бири бўлди.
Сизнингча, my.gov.uz’даги ушбу янги функциялар орасида қайси бири кундалик ҳаётингизда энг кўп фойда беради — сим-карталар назоратими ёки мол-мулкни сотувдан тақиқлашми? Сизнинг номингизга бировлар билдирмасдан сим-карта очгани ёки карталарингиз хавфсизлиги бўйича муаммоларга дуч келганмисиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва барча яқинларингизнинг хавфсизлиги учун ушбу муҳим кўрсатмани улар билан баҳам кўринг!
Изоҳлар 0
…