Мактаб дарсликларида 1200 дан ортиқ хато: Ўзбекистонда таълим тубдан янгиланмоқда!

Ўзбекистон мактаб таълими тизимида кўп йиллардан буён ота-оналар ва мутахассисларнинг ҳақли эътирозларига сабаб бўлиб келаётган дарсликлар сифати масаласи давлат раҳбари даражасида кўриб чиқилди. Президент Шавкат Мирзиёев янги авлод дарсликларини жорий этиш, олийгоҳ ва саноат корхоналари ўртасида дуал таълимни йўлга қўйиш ҳамда Ляонин педагогика университети филиали фаолиятига оид тақдимотлар билан атрофлича танишди.

Аввалги ўқув дастурларини чуқур экспертиза қилиш жараёнида даҳшатли рақамлар юзага чиқди: 260 та дарсликда нақ 1 257 та мазмуний хато, яна 51 та дарсликда эса 464 та қўпол таржима хатолари аниқланди. Маълумотларнинг болалар ёшига тўғри келмаслиги ва қуруқ ёдлашга (зубрёжка) асослангани танқид қилинган ҳолда, тизим тўлиқ Финляндия ва Сингапурнинг илғор стандартларига ўтказилмоқда.

«1257 та хато, Финляндия сертификати ва Сингапур модели»: Ислоҳотнинг 5 та асосий нуқтаси

Мактаб дарсликларини экспертизадан ўтказиш ва янгилаш бўйича энг муҳим расмий далиллар:

• Эски дарсликларда минглаб хатолар фош бўлди: 260 та китобда 1 257 та мазмуний, 51 тасида эса 464 та таржима хатолари борлиги аниқланди;

• Қуруқ ёдлашдан мустақил фикрлаш сари: Эски дастурлар болаларни фақат ёдлашга мажбурлагани сабабли танқидий фикрлаш ва амалий кўникмаларни ривожлантирмаган;

• Финляндия ва Сингапур стандартлари: Бошланғич синф китоблари Финляндия таълим альянси томонидан сертификатланди, 5–7-синфлар учун аниқ ва табиий фанлар эса Сингапур методикасига ўтказилди;

• 2027 йилгача 1342 та янги қўлланма: Дастурларга касбга йўналтириш бўйича 255 та дарс, экологияга оид 300 та мавзу ҳамда молиявий ва рақамли саводхонлик блоклари қўшилмоқда;

• 200 мингдан зиёд ўқитувчи қайта тайёрланди: 110 минг бошланғич синф муаллими малака оширди, сингапурлик мутахассислар иштирокида тайёрланган тренерлар эса яна 90 минг педагогни янги методикаларга ўргатди.

Ўзбекистон мактаб дарсликларининг аввалги муаммолари ва янги авлод стандартлари таснифи

Аниқланган нуқсонлар ва жорий этилаётган халқаро ўзгаришлар кўрсаткичлари таҳлили:

Педагогик ва ижтимоий экспертиза: Нега мактаб дастурининг янгиланиши келажакни ҳал қилади?

Таълим бўйича халқаро экспертлар, методистлар ва педагогларнинг хулосалари:

• «Хато дарслик — бузилган мантиқ ва саводсизлик хавфи»: Битта китобда ўнлаб хатоларнинг бўлиши миллионлаб болалар онгига нотўғри тушунчалар сингдирилишига олиб келган; таржимадаги қўпол чалкашликлар ўқувчиларнинг фанга бўлган қизиқишини сўндирган; шу сабабли хатоларни очиқ тан олиш ва дарсликларни тўлиқ аудитдан ўтказиш таълим софоти йўлидаги энг муҳим қадам бўлди;

• Фин ва Сингапур феноменининг миллийлашуви: Дунёда PISA халқаро рейтинги бўйича етакчи бўлган Сингапур ва Финляндия тизимлари айнан болани мустақил фикрлашга, назарияни ҳаётга татбиқ этишга ўргатиши билан машҳур; ушбу методологиянинг миллий мактабларга олиб кирилиши ёшларнинг глобал рақобатбардошлигини оширади;

• Ўқитувчиларсиз ислоҳот ишламайди: Энг мукаммал китоб ҳам, агар ундан қандай фойдаланишни билмайдиган ўқитувчининг қўлига тушса, ўз кучини йўқотади; 110 минг бошланғич синф муаллимининг қайта тайёрланиши ва Сингапур тренерлари иштирокидаги курслар янги дарсликларнинг мактабларда тўғри қўлланилишига замин яратади.

Сизнингча, мактаб дарсликларидаги минглаб хатолар ва қуруқ ёдлаш тизимига чек қўйиш учун Финляндия ҳамда Сингапур тажрибасини қўллаш кутилган натижани бера оладими? Фарзандингиз ёки яқинларингиз фойдаланаётган ҳозирги мактаб китоблари сифатидан қанчалик қониқасиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва таълим тизимидаги ушбу муҳим ўзгаришлар таҳлилини барча ота-оналар ҳамда ўқитувчилар билан баҳам кўринг!