Ўқитувчилар учун бир ойлик мажбурий малака ошириш бекор қилинди: Энди ваучер берилади

Ўзбекистонда педагогларнинг йиллар давомида норозилигига ва ортиқча оворагарчилигига сабаб бўлиб келган бир ойлик мажбурий малака ошириш тизими тубдан бекор қилинди. Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтган мулоқотда маълум қилинишича, энди ўқитувчиларнинг пойтахт Тошкентга ёки вилоят марказларига бориб, мактабдаги дарс жараёнидан узилган ҳолда 30 кунлик курсларда ўтириши шарт бўлмайди. Бунинг ўрнига соҳага илғор бозор механизмлари жорий этилиб, педагогларга тоифа синови натижаларига асосан ўзи хоҳлаган муассасада 18 соатдан 72 соатгача ихтиёрий ва мустақил малака ошириш имконини берувчи махсус касбий ривожланиш ваучерлари берилади.

Ушбу таълим харажатлари тўлиғича давлат бюджети томонидан қоплаб берилади. Президент ушбу тарихий ислоҳотга тайёргарлик жараёни ҳақида тўхталар экан: «Бу мажлисга жуда қийналиб тайёргарлик қилдик. Худди сизлар билан бирга юргандек бўлишга ҳаракат қилдим. Булар — сизларнинг оғир масалаларингиз. Албатта, қийин бўлади. Лекин мана шу манфаатни жойига қўйсак, ўзгариш бўлади», дея муаллимларнинг ҳаётий муаммоларини енгиллаштириш бош мақсад эканини таъкидлади.

«Оворагарчиликка барҳам, ихтиёрий танлов ва бепул ваучер»: 5 та асосий янгилик

Педагогларнинг малака ошириш тизимидаги инқилобий ўзгаришлар бўйича энг муҳим фактлар:

• Бир ойлик мажбурий курслар бекор қилинди: Педагогларнинг бир ой давомида пойтахт ёки вилоят марказларига қатнаб ўқиш тартиби бутунлай тугатилди;

• Касбий ривожланиш ваучери тизими: Ўқитувчиларга ўз малакасини ошириши учун давлат томонидан молиялаштириладиган махсус ваучерлар ажратилади;

• 18 соатдан 72 соатгача мустақил таълим: Курс давомийлиги тоифа синовлари натижасига қараб 18–72 соат қилиб белгиланади ва ихтиёрий форматда ўтилади;

• Ўқиш жойини танлаш эркинлиги: Муаллим эндиликда қайси марказда, қандай форматда (онлайн ёки офлайн) малака оширишни ўзи мустақил ҳал қилади;

• Давлат раҳбарининг самимий эътирофи: Президент мазкур қарор педагогларнинг энг оғир оғриқли нуқталарини бартараф этиш учун чуқур таҳлил билан қабул қилинганини билдирди.

Эски мажбурий малака ошириш тартиби ва янги ваучер тизими таснифи

Педагоглар учун яратилаётган янги шароитларнинг қиёсий таҳлил жадвали:

Таълим ва ижтимоий экспертиза: Нега ваучер тизими сохта малака оширишни йўқотади?

Таълим соҳаси экспертлари, педагог-методистлар ва жамоатчилик таҳлилчиларининг хулосалари:

• «Формал ўқишлар ва қоғозбозликка чек қўйилади»: Илгариги бир ойлик малака ошириш курслари аксар ҳолларда номигагина ўтказилиб, ўқитувчини асосий ишидан чалғитар, оиласи ва мактабидан узоқлаштирар эди; энди маблағ ва танлов ўқитувчининг қўлига берилиши малака ошириш муассасалари ўртасида рақобатни вужудга келтиради — сифатсиз ўқитган марказга ҳеч ким ваучер олиб бормайди;

• Вақт ва ресурсларнинг кескин тежалиши: Муаллимнинг йўл кираси, ижара харажатлари ва сарсонгарчилиги бартараф бўлади; 18–72 соатлик ихчам дастурлар педагогнинг фақат ўзига керакли, заиф нуқталарини ривожлантиришга қаратилади;

• Президент баёнотидаги сиёсий ирода: Давлат раҳбарининг таълим тизимидаги бюрократияни очиқ тан олиши ва манфаатни ўқитувчининг ўзига қаратиши — Янги Ўзбекистонда мактаб муаллимини чинакам эркин ва ҳурматли инсонга айлантиришнинг амалий исботидир.

Сизнингча, бир ойлик мажбурий малака оширишнинг бекор қилиниши ва давлат ваучерларининг жорий этилиши мактаблардаги дарс бериш сифатига қандай ижобий таъсир кўрсатади? Муаллимлар ўз устида ишлаши учун яна қандай бюрократик тўсиқларни олиб ташлаш зарур деб ҳисоблайсиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва барча фидойи устозларимиз учун муҳим хушхабар бўлган ушбу таҳлилни ҳамкасбларингиз билан баҳам кўринг!