Озарбайжонда мактаб формаси талаблари сабаб оммавий норозиликлар ва ҳибслар бошланди

Озарбайжоннинг қатор ҳудудларида мактабларда ҳижоб ва диний рўмоллар ўрашга нисбатан амалда жорий этилган қатъий чекловлар ортидан кескин ижтимоий эътирозлар ва оммавий намойишлар бошланиб кетди. 12 октябрь куни маҳаллий ҳамда хорижий нашрлар тарқатган хабарларга кўра, Вазирлар Маҳкамасининг ягона мактаб формасига оид янги стандарти жамиятда улкан баҳс-мунозараларни келтириб чиқарди.

Ҳужжатда «ҳижоб» сўзи тўғридан-тўғри тилга олинмаган бўлса-да, мактаб маъмуриятларига тасдиқланган форма талабларига қатъий риоя қилиш топширилган ва ҳар қандай диний бош кийим дунёвий таълим қоидаларига зид деб баҳоланмоқда.

Ҳукумат позицияси: Дунёвийлик ва ижтимоий тенглик

Мамлакат расмийлари қабул қилинган янги тартиб ва талабларни қуйидаги омиллар билан изоҳламоқда:

• Дунёвий таълим тамойили: Ҳукумат давлатнинг дунёвий моҳиятини сақлаб қолиш ва таълим жараёнида диний рамзларга йўл қўймасликни бош мезон сифатида кўрсатмоқда;

• Фарқларни камайтириш: Мактаб ичида болалар орасидаги ижтимоий, диний ва этник тафовутларни юмшатиш ҳамда барча ўқувчиларга бир хил муҳит яратиш мақсад қилинган.

Эътирозлар, дарсларни бойкот қилиш ва тартибсизликлар

Чекловларга қарши норозилик айниқса пойтахт ҳудудларида кескин тус олди:

• Бокудаги мактаб қаршисида намойишлар: Бокунинг Балахани шаҳарчасидаги 69-мактаб атрофида вазият ўта кескинлашди. Ота-оналар ва ўқувчилар «Ҳижоб — таълим олишга тўсиқ эмас!» шиорлари билан кўчаларга чиқишди;

• Оммавий бойкот: Дарсларга киритилмаган қизларга бирдамлик билдириш мақсадида юзлаб ўқувчилар мактабга боришни тўхтатиб, бойкот эълон қилди;

• Ўқитувчиларга қўйилган талаб: Чекловлар педагогларга ҳам таъсир қилди — рўмол ўраган муаллималардан бошларини очиш ёки ўз хоҳиши билан ишдан кетиш талаб қилинди;

• Зўравонликлар ва ёқиб юборилган машина: Айрим туманларда норозиликлар тўқнашувларга айланди — намойишчилар мактаб биноларини босиб олишга уринди, мактаблардан бирининг ҳовлисида директорнинг автомобили ёқиб юборилди.

37 нафар ҳибс, интернетдаги узилишлар ва Конституция баҳси

Ҳуқуқ-тартибот органлари намойишларга қарши тезкор чораларни ишга солди:

• Ички ишлар вазирлиги баёноти: Озарбайжон ИИВ жамоат тартибини қўпол равишда бузиш моддаси бўйича жиноят иши қўзғатилганини ҳамда 37 киши ушланиб, қамоққа олинганини маълум қилди;

• Интернетдаги чекловлар: Вазиятнинг кескинлашуви фонида мамлакат ҳудудида интернет ва оммабоп ижтимоий тармоқлар фаолиятида кенг кўламли узилишлар кузатилди;

• Конституцион ҳуқуқлар: Ислоҳотга қарши чиқаётган фаоллар ва ота-оналар янги чекловлар Озарбайжон Конституциясининг бепул таълим олиш ва виждон эркинлигини кафолатловчи 25, 42 ва 48-моддаларини бузаётганини таъкидламоқда.

Ҳозирча Озарбайжон Фан ва таълим вазирлиги ҳеч қандай ён бериш ёки муроса ҳақида баёнот бергани йўқ, таълим муассасалари атрофидаги кескинлик эса сақланиб қолмоқда.