72 нафар генерал норози: АҚШда шов-шувли ўлим жазосининг очиқ намойиши тўхтатилди

АҚШ президенти Дональд Трамп Форт-Худ ҳарбий базасида қонли қирғин уюштирган армиянинг собиқ майори Нидал Ҳасаннинг ўлим жазосини тўғридан-тўғри эфирда намойиш этиш режасини бекор қилди. Отиб ўлдириш жараёни оммавий трансляция қилинмайди, бироқ чиқарилган ўлим ҳукми ўз кучида қолмоқда — Ҳасанни 3 декабрь куни қатл этиш режалаштирилган.

Мазкур масала сўнгги кунларда АҚШ ҳарбий доиралари ва жамоатчилиги орасида кескин баҳс-мунозараларга сабаб бўлаётган эди.

Трампнинг тушунтириши: «Адолат қарор топиши керак»

Президент ўзининг Truth Social тармоғидаги расмий саҳифасида жонли эфир нима сабабдан тўхтатилганига тўхталиб ўтди:

• Президент баёноти: «Менимча, қатл трансляцияси Америка Ҳасан каби террорчилар ва аблаҳларга қандай чора кўришини дунёга кўрсатадиган кучли намуна бўлиши мумкин эди, бироқ кўплаб жуда яхши инсонлар унинг ўлимини томоша қилмасликни афзал кўради», — деб ёзди Трамп;

• Қурбонлар оилалари учун рухсат: Давлат раҳбарининг қўшимча қилишича, қурбонларнинг яқинлари ўз ихтиёрига кўра қатл жараёнида шахсан ҳозир бўлиши мумкин. «Улар адолат қарор топишига гувоҳ бўлишга тўлақонли ҳақли!» — дея таъкидлади у.

2009 йилги қонли қирғин: Форт-Худдаги фожиа тарихи

Нидал Ҳасан иши АҚШ ҳарбий базалари тарихидаги энг мудҳиш жиноятлардан бири ҳисобланади:

• Қурбонлар ва ярадорлар: 2009 йил ноябрь ойида собиқ майор Техасдаги Форт-Худ базасида жойлашган тиббиёт марказида ўз хизматдошларига қарата тўсатдан ўқ узган. Оқибатда 13 нафар ҳарбий хизматчи ҳалок бўлган, яна 30 дан зиёд киши оғир яраланган;

• Трибунал ҳукми: Ҳасан суд жараёнида адвокатлар хизматидан очиқчасига воз кечиб, ўз хатти-ҳаракатларини Афғонистондаги мусулмонлар ва толибларни ҳимоя қилиш мақсади билан изоҳлаган. 2013 йилда махсус ҳарбий трибунал уни олий жазо — ўлим ҳукмига маҳкум этган.

72 нафар генерал ва адмиралнинг очиқ эътирози

Қатл жараёнини бутун дунёга жонли эфирга узатиш ғояси Пентагоннинг истеъфодаги юқори мартабали раҳбарлари томонидан кескин норозилик билан қарши олинган эди:

• Очиқ мурожаат: Истеъфодаги 72 нафар америкалик генерал, адмирал ва юқори мартабали ҳарбийлар очиқ хат билан чиқиб, оммавий теле-қатл ўтказилишини қоралашган;

• Асосий хавотир: Ҳарбий экспертлар қатлнинг оммавий намойиш этилиши «инсон қадр-қимматини ерга уриши ва қуролли кучлар шаънига жиддий доғ тушириши», шунингдек, ашаддий қотил ва террорчини радикал гуруҳлар кўз ўнгида «жафокаш» (шаҳид) қиёфасига айлантириб қўйиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирган.

Трампнинг охирги қарори жамоатчиликдаги кескин қаршиликни пасайтирган бўлса-да, Ҳасан устидан чиқарилган 13 йиллик ҳукмнинг ижроси 3 декабрда якунига етиши кутилмоқда.