Ню-фаундленд Мемориал университети тадқиқотчилари ва катта илмий ходим Рачел Сиплер денгиз бодрингларининг ҳайратланарли хусусиятини кашф этишди: ушбу жонзотларнинг танасидан ажратилган қисмлар нафақат тирик қолиши, балки бир неча йил давомида ўсишда давом этиши ҳам мумкин экан. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Ҳаммаси тасодифий кузатувдан бошланди. Биологлар Псолус фабрисии турига мансуб совуқ сув денгиз бодрингининг кесиб олинган амбулакрал оёғи организмдан ажратилганидан бир неча ҳафта ўтгач ҳам нобуд бўлмаганини ва чиримаганини пайқаб қолишди. Бу ҳолат олимларни узоқ муддатли тажрибалар сериясини ўтказишга ундади.
Натижалар кутилмаган бўлиб чиқди: тўқималарнинг алоҳида қисмлари — оёқчалар, пайпаслагичлар ва тана деворлари оддий денгиз сувида уч йилдан ортиқ вақт давомида яшашда давом этди. Энг қизиғи, улар жароҳатларни даволаб, ўсиш белгиларини ҳам намойиш этди. Таққослаш учун, кўпчилик ҳайвонларнинг тўқималари организмдан ажратилгандан сўнг тезда парчаланади ва нобуд бўлади.
Тадқиқотчилар намуналарни ҳеч қандай махсус шароитларсиз, ностерил денгиз сувига жойлаштиришган. Овқат ҳазм қилиш тизими, қон айланиши ва асаб маркази бўлмаса-да, тўқималар ҳаётийлигини сақлаб қолди. Олимларнинг фикрича, улар денгиз сувида эриган аминокислоталар ва бошқа озуқа моддаларини сўриб олиш орқали моддалар алмашинувини таъминлаган.
«Биз ҳали бир бўлакдан янги тўлақонли денгиз бодрингини етиштирганимиз йўқ, аммо тўқима ажратилганидан йиллар ўтиб ҳам ҳужайраларнинг ҳайратланарли даражада ўсиши ва диверсификациясини кузатмоқдамиз. Бу думини йўқотган калтакесакка ўхшайди. Биз баъзи калтакесаклар янги дум ўстира олишини биламиз, аммо бу вазиятда биз думнинг ўзи янги калтакесакни ўстира олиши ҳақида гапиряпмиз», — дейди Рачел Сиплер.
Тикантерилиларнинг регенерация қобилияти азалдан маълум бўлса-да, бутунлай ажратилган тўқималар барибир нобуд бўлади деб ҳисобланарди. Янги маълумотлар шуни кўрсатадики, баъзи ҳужайралар мураккаб тузилмани ва тикланиш қобилиятини тахмин қилинганидан анча узоқроқ сақлаб қолиши мумкин. Олимлар ушбу механизмни ўрганиш келажакда регенератив тиббиёт ва яраларни даволашда янги уфқларни очишига умид қилмоқдалар.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
